Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan nüfuzu, həyata keçirdiyi çoxşaxəli xarici siyasət kursu və müxtəlif dövlətlərlə qurduğu qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq əlaqələri ölkəmizin strateji mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan etibarlı tərəfdaş, regional sabitliyin və beynəlxalq əməkdaşlığın fəal iştirakçısı kimi öz mövqeyini davamlı şəkildə gücləndirir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması mühüm siyasi və diplomatik hadisədir.
Noyabrın 12-də Dublin şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında uzun illər ərzində formalaşmış dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin yeni mərhələyə yüksəldilməsini nəzərdə tutur. 1994-cü il fevralın 23-də və 1998-ci il iyulun 21-də imzalanmış birgə bəyannamələrin davamı olan bu sənəd tərəflər arasında mövcud siyasi dialoqun, qarşılıqlı etimadın və strateji maraqların möhkəm təməllər üzərində qurulduğunu təsdiqləyir.
Bəyannamənin əsas siyasi əhəmiyyəti beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmətin bir daha təsdiqlənməsidir. Sənəddə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə olunmuş razılaşmaların əhəmiyyətinin vurğulanması, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımların alqışlanması regionda davamlı sülhün təmin olunmasına beynəlxalq dəstəyin göstəricisidir. Bu yanaşma Azərbaycanın sülh gündəliyinə və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsinə verdiyi töhfələrin beynəlxalq səviyyədə əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.
Sənəddə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Müdafiə potensialının artırılması, təlim və təcrübə mübadiləsi, müdafiə sənayesi üzrə birgə təşəbbüslər, hüquq-mühafizə orqanları arasında əlaqələrin gücləndirilməsi müasir təhlükəsizlik çağırışları fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu əməkdaşlıq həm ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsinə, həm də regional sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Bəyannamənin mühüm istiqamətlərindən biri də ticarət, investisiya və iqtisadi inkişaf sahəsində tərəfdaşlığın genişləndirilməsidir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi, enerji resursları və nəqliyyat-logistika imkanları ölkəmizi beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlıq üçün cəlbedici tərəfdaşa çevirir. Böyük Britaniya ilə infrastruktur, xidmətlər, investisiya və biznes sahələrində əlaqələrin inkişafı yeni iqtisadi imkanlar yaradacaq. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstək Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat qovşağı kimi mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Enerji təhlükəsizliyi və yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq da gələcək tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Azərbaycanın ənənəvi enerji sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi qazandığı mövqe, eyni zamanda, bərpaolunan enerji potensialının inkişafı istiqamətində həyata keçirdiyi siyasət yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Yaşıl maliyyələşdirmə, aşağı karbonlu texnologiyalar və bərpaolunan enerji layihələri üzrə birgə fəaliyyət dayanıqlı inkişaf hədəflərinə mühüm töhfə verəcək.
Təhsil, elm, innovasiya və rəqəmsal transformasiya sahələrinə dair müddəalar isə tərəfdaşlığın gələcəyə hesablanmış xarakterini göstərir. Ali və peşə təhsili, süni intellekt, elmi tədqiqatlar, texnoloji yeniliklər və peşəkar bacarıqların inkişafı üzrə təcrübə mübadiləsi hər iki ölkə üçün yeni perspektivlər açır. Universitetlər və elmi-tədqiqat müəssisələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, eləcə də mədəni və insanlararası mübadilələrin təşviqi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.
Beləliklə, Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkənin münasibətlərində yeni inkişaf mərhələsinin əsasını qoyur. Sənəd Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, strateji tərəfdaşlıq imkanlarının və qlobal əməkdaşlıq platformalarındakı mövqeyinin daha da gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən və praqmatik xarici siyasət nəticəsində Azərbaycan öz milli maraqlarını inamla təmin edən, beynəlxalq tərəfdaşları ilə qarşılıqlı faydalı əlaqələr quran güclü və etibarlı dövlət kimi mövqeyini möhkəmləndirir. Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələsi də bu uğurlu siyasətin mühüm nəticələrindən biridir.
Fidan Hüseynova
YAP Quba rayon təşkilatının sədri