Alimlər insan skeletinin inkişafı planını hazırlayıblar
21.11.2024 [12:23]
Alimlər insan sağlamlığını daha yaxşı başa düşmək, xəstəliklərin diaqnozu və müalicəsi üçün bədəndəki hər bir hüceyrə növündən ibarət bioloji atlası tamamlamaq məqsədinə doğru irəliləyərkən insan skeletinin inkişafının ilk planını açıqlayıblar.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu plan 2016-cı ildə başlanmış və dünyanın hər yerindən tədqiqatçıları cəlb edən İnsan Hüceyrə Atlası layihəsinin bir hissəsidir. İnsan bədəni təxminən 37 trilyon hüceyrədən ibarətdir və hər bir hüceyrə növü özünəməxsus funksiyaya malikdir.
Tədqiqatçılar növbəti və ya iki il ərzində atlasın ilk layihəsini hazırlamağı hədəfləyirlər. Tədqiqatın rəhbəri Aviv Regev layihənin “Biotech” şirkəti və “Genentech” laboratoriyası tərəfindən aparıldığını bildirib. O deyib: “İlk növbədə, bu, bizim əsas insani marağımızdır. Biz nədən yaradıldığımızı bilmək istəyirik. Məncə, insanlar həmişə bunu öyrənmək istəyiblər. Əslində, bioloqlar 1600-cü illərdən bəri hüceyrələrin xəritəsini çəkirlər. İkinci və çox praqmatik səbəb odur ki, bu atlas xəstəlikləri başa düşmək və müalicə etmək üçün vacibdir. Hüceyrələr həyatın əsas vahididir və hər şey səhv gedəndə, ilk növbədə, bizim hüceyrələrimizdə yanlışlıq olur”.
Tədqiqatçılar hamiləliyin ilk trimestrində skeletin inkişafının xəritəsini tərtib edərək, bütün hüceyrələri, gen şəbəkələrinin qarşılıqlı təsirlərini və insan inkişafının ilkin mərhələlərində sümük böyüməsi ilə məşğul olan amilləri təsvir etməyə imkan verir.
Onlar qığırdağın kəllə sümüyünün yuxarı hissəsindən başqa, skelet boyunca sümük inkişafı prosesini nümayiş etdiriblər. Alimlər kəllə formalaşması üçün kritik olan bütün hüceyrələrin xəritəsini çəkiblər və genetik mutasiyaların yeni doğulmuş körpənin kəllə sümüyünün yumşaq ləkələrinin çox erkən birləşməsinə və inkişaf etməkdə olan beynin böyüməsini məhdudlaşdırmasına səbəb ola biləcəyini araşdırıblar.
Tədqiqatçıların fikrincə, bu hüceyrələr haqqında bilik anadangəlmə şərtləri müəyyən etmək və müalicə etmək üçün diaqnostik və terapevtik hədəf kimi istifadə edilə bilər. Onlar, həmçinin erkən sümük hüceyrələrində aktivləşdirilmiş müəyyən genlərin yetkinlik dövründə bud-çanaq artritinin inkişaf riskinin artması ilə əlaqəli ola biləcəyini kəşf ediblər.
Alimlər ağız toxumalarından yemək borusu, mədə, bağırsaqlar və yoğun bağırsağa qədər uzanan mədə-bağırsaq traktının atlasını da təqdim ediblər. Eyni zamanda, onlar Kron xəstəliyi və xoralı kolit kimi vəziyyətlər üçün potensial olaraq dərinləşə bilən iltihabda iştirak edə bilən bağırsaq hüceyrəsi növünü müəyyən ediblər.
Xəbər lenti
Hamısına baxSiyasət
01 Sentyabr 13:59
Siyasət
01 Sentyabr 13:57
Dünya
01 Sentyabr 13:24
Sosial
01 Sentyabr 13:19
Siyasət
01 Sentyabr 12:43
Sosial
01 Sentyabr 11:54
Gündəm
01 Sentyabr 11:48
İqtisadiyyat
01 Sentyabr 11:20
Gündəm
01 Sentyabr 11:18
Siyasət
01 Sentyabr 11:17
Gündəm
01 Sentyabr 10:58
Gündəm
01 Sentyabr 10:56
Analitik
01 Sentyabr 10:22
Gündəm
01 Sentyabr 10:06
Siyasət
01 Sentyabr 09:45
Analitik
01 Sentyabr 09:41
Ədəbiyyat
01 Sentyabr 09:17
Ədəbiyyat
01 Sentyabr 08:50
Elm
01 Sentyabr 08:36
Sosial
01 Sentyabr 07:38
Elm
31 Avqust 23:14
İqtisadiyyat
31 Avqust 22:59
İdman
31 Avqust 22:27
İqtisadiyyat
31 Avqust 21:42
İdman
31 Avqust 21:18
İqtisadiyyat
31 Avqust 20:53
Gündəm
31 Avqust 20:32
Hadisə
31 Avqust 20:25
İdman
31 Avqust 19:41
Dünya
31 Avqust 19:16
Gündəm
31 Avqust 18:58
Dünya
31 Avqust 18:34
Elm
31 Avqust 18:19
İqtisadiyyat
31 Avqust 17:23
Gündəm
31 Avqust 17:12
Sosial
31 Avqust 17:07
Sosial
31 Avqust 16:41
Dünya
31 Avqust 16:30
YAP xəbərləri
31 Avqust 16:12
Dünya
31 Avqust 15:23
Elm
31 Avqust 15:21
Siyasət
31 Avqust 15:19
Siyasət
31 Avqust 15:18
Gündəm
31 Avqust 14:58
YAP xəbərləri
31 Avqust 14:35
Dünya
31 Avqust 14:23
Elanlar
31 Avqust 14:10
İqtisadiyyat
31 Avqust 14:02
İdman
31 Avqust 13:58
Sosial
31 Avqust 13:56
Dünya
31 Avqust 13:19
İdman
31 Avqust 12:51
Dünya
31 Avqust 12:26
Gündəm
31 Avqust 11:45
Dünya
31 Avqust 11:31
Siyasət
31 Avqust 11:31
Siyasət
31 Avqust 11:29
Siyasət
31 Avqust 11:26
Sosial
31 Avqust 11:25
Dünya
31 Avqust 11:14
Gündəm
31 Avqust 11:09
Gündəm
31 Avqust 10:58
Dünya
31 Avqust 10:53
Dünya
31 Avqust 10:25
Dünya
31 Avqust 09:49
İdman
31 Avqust 09:41
Gündəm
31 Avqust 09:32
Dünya
31 Avqust 09:16
Hadisə
31 Avqust 08:48
Dünya
31 Avqust 08:22
| B | Be | Ça | Ç | Ca | C | Ş |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |

