Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
23 °C
64 %
7 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Astronomlar sürətlə formalaşan yad planet kəşf ediblər

Astronomlar sürətlə formalaşan yad planet kəşf ediblər

23.11.2024 [11:49]

Astronomlar planetlərin əmələ gəlməsi sürəti ilə bağlı hazırkı anlayışı çətinləşdirən bir kəşfdə gənc ulduzun ətrafında fırlanan yeni doğulmuş planetin formalaşması prosesinin cəmi 3 milyon il çəkdiyini bildiriblər.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, kütləsi Yerdən təxminən 10-20 dəfə böyük olan bu “körpə” planet indiyə qədər kəşf edilmiş ekzoplanetlər adlanan Günəş sistemimizdən kənarda olan ən gənc göy cisimlərindən biridir. O, planetin əmələ gəlməsi üçün inqrediyentləri təmin edən protoplanetar disk adlanan ana ulduzun ətrafında dövr edən sıx qaz və toz diskinin qalıqları ilə yanaşı yerləşir.

Onun orbitində fırlanan ulduzun Günəşdən daha az isti və daha az kütləsi olan narıncı cırtdan adlanan bir ulduz növü olacağı gözlənilir. Ulduzun kütləsi Günəşin kütləsinin təxminən 70 faizini təşkil edir. Yad planet Yerdən təxminən 520 işıq ili uzaqlıqda, Süd Yolu qalaktikamızda yerləşir. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir və 9,5 trilyon kilometrə bərabərdir.

Astronomlar bildirirlər ki, bu kəşf planetlərin 3 milyon il ərzində birləşmiş formada ola biləcəyini təsdiqləyir. Yerin formalaşması 10-20 milyon il çəkdiyi üçün əvvəllər bu proses aydın deyildi. Nəhəng planetlər isə diskin dağılmasından daha sürətli əmələ gəlir, çünki onların diskdən çoxlu qaza ehtiyacı var. Amma disklərin dağılması 5-10 milyon il çəkir.

“IRAS 04125+2902 b” və “TIDYE-1b” adları verilən planet Günəş sistemimizin ən daxili planeti Merkuri ilə Günəşi ayıran məsafənin beşdəbiri qədər məsafədə hər 8,8 gündə öz ulduzunun ətrafında dövr edir. Onun kütləsi Günəş sistemimizin qayalı planetlərinin ən böyüyü olan Yerin və qaz planetlərinin ən kiçiyi olan Neptunun kütləsi arasındadır. Yad planet Yerdən daha az sıxdır və diametri təxminən 11 dəfə böyükdür. Onun kimyəvi tərkibi məlum deyil.

Tədqiqatçılar planetin öz ulduzundan daha uzaqda əmələ gəldiyindən və daha sonra içəriyə doğru köç etdiyindən şübhələnirlər. Onlar “tranzit” adlanan üsuldan istifadə edərək, Yerdəki izləyicinin nöqteyi-nəzərindən planetin qarşısından keçərkən ev sahibi ulduzun parlaqlığının aşağı düşməsini qeydə alıblar.

Yeni kəşf NASA-nın “Transiting Exoplanet Survey Satellite” və ya TESS kosmik teleskopu tərəfindən edilib.

Paylaş:
Baxılıb: 706 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

İdman

Azərbaycan idmançılarının reytinq cədvəli yenilənib

01 Sentyabr 17:22

Sosial

Ağdama növbəti köç: daha 117 ailə doğma yurduna qovuşub

01 Sentyabr 17:19

İqtisadiyyat

Bu gündən balıq ovu mövsümü başlayır

01 Sentyabr 16:27

Dünya

Antonio Quterreş: Dünya temperaturun 1,5°C kritik həddini keçməsi istiqamətində irəliləyir

01 Sentyabr 16:18

Siyasət

ŞƏT dövlət başçılarının danışıqlarının yekununda 30-dan çox sənəd imzalanıb

01 Sentyabr 15:35

Siyasət

Nikol Paşinyan: Türkiyə və Azərbaycanla sıx əməkdaşlıq edirik

01 Sentyabr 15:27

Siyasət

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan bundan sonra da beynəlxalq məsələlərdə çoxtərəflilik prinsiplərinin möhkəmləndirilməsinə öz töhfəsini verəcək

01 Sentyabr 15:03

Sosial

Bu il 89 uşaq övladlığa verilib

01 Sentyabr 14:58

Siyasət

Prezident: BMT TŞ-nin qətnamələrinin qısa müddətdə icrası üçün müvafiq mexanizmlərin hazırlanması tələb olunur

01 Sentyabr 14:55

Gündəm

Prezident İlham Əliyev “ŞƏT plyus” formatında görüşdə çıxış edib

01 Sentyabr 14:53  

Siyasət

Prezident İlham Əliyev: Ermənistanla birlikdə yeni yerüstü nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması üzərində çalışırıq

01 Sentyabr 14:46

Siyasət

Prezident: Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərini ən yüksək səviyyəyə qaldırdı

01 Sentyabr 14:32

Dünya

Pakistanın Baş naziri ŞƏT-in 2035-ci ilədək İnkişaf Strategiyasının həyata keçirilməsinə çağırıb

01 Sentyabr 14:20

Dünya

Çin Xalq Respublikasının Sədri: ŞƏT birgə inkişafın əsas platformalarından birinə çevrilib

01 Sentyabr 14:20

Siyasət

Qırğızıstan Prezidenti: ŞƏT-in gələcək inkişafının əsasında birlik dayanır

01 Sentyabr 14:19

Gündəm

Birinci xanım Mehriban Əliyeva Bişkekdə dekorativ-tətbiqi sənət ustalarının əl işlərindən ibarət sərgi ilə tanış olub

01 Sentyabr 14:12  

Siyasət

Türkiyə mediası Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin Bişkek görüşünü geniş işıqlandırıb

01 Sentyabr 13:59  

Siyasət

Azərbaycan və İran XİN başçıları Bişkekdə ikitərəfli əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müzakirə ediblər

01 Sentyabr 13:57

Dünya

BMT-nin beş xüsusi məruzəçisi Fransadan izahat tələb edir

01 Sentyabr 13:24

Sosial

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

01 Sentyabr 13:19

Siyasət

Qırğızıstan ŞƏT-də sədrliyi Pakistana təhvil verib

01 Sentyabr 12:43

Sosial

ANAMA: Ötən ay 7 min hektardan çox ərazi mina və partlayıcılardan təmizlənib

01 Sentyabr 11:54

Gündəm

ŞƏT-in 25 illik inkişaf və genişlənmə yolu

01 Sentyabr 11:48

İqtisadiyyat

Sahibkarlar üçün yeni güzəştlər qüvvəyə minir

01 Sentyabr 11:20

Gündəm

Dövlət başçısı Slovakiya Prezidentini təbrik edib

01 Sentyabr 11:18

Siyasət

Bişkekdə ŞƏT-in növbəti sammiti keçirilir

01 Sentyabr 11:17

Gündəm

Azərbaycan-Qırğızıstan: Strateji müttəfiqliyin keyfiyyətcə yeni mərhələsi

01 Sentyabr 10:56  

Analitik

Süni intellekt dövlət idarəçiliyinə daxil olur

01 Sentyabr 10:22  

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşü olub

01 Sentyabr 10:06  

Siyasət

Tarixin ən qanlı qarşıdurması

01 Sentyabr 09:45

Analitik

ŞƏT-in strateji tərəfdaşı -Yeni dünya düzəninə doğru prosesdə Azərbaycanın "orta güc" rolu artır... Aydın QULİYEV yazır...

01 Sentyabr 09:41

Ədəbiyyat

Qara fələyin ağ maskası

01 Sentyabr 09:17

Ədəbiyyat

İRƏVANDA MİLLİ MƏTBUATIMIZIN FƏDAİSİ MUSTAFA HÜSEYNOV

01 Sentyabr 08:50  

Elm

Bir universitetdən daha artıq

01 Sentyabr 08:36  

Sosial

Böyük Qayıdış: Daha 117 ailə Ağdam şəhərinə yola salınıb

01 Sentyabr 07:38  

Elm

Üzrlü səbəbdən buraxılış imtahanlarında iştirak edə bilməyənlər sentyabrın 6-da imtahan verəcəklər

31 Avqust 23:14

İqtisadiyyat

Bu ay 146 milyon manat xəzinə qalığı müddətli depozitlərə yerləşdirilib

31 Avqust 22:59

İdman

“Real Madrid” 19 yaşlı futbolçu transfer edib

31 Avqust 22:27

İqtisadiyyat

Avropada qazın qiyməti 2023-cü ilin əvvəlindən bəri ən yüksək səviyyədədir

31 Avqust 21:42

İdman

Azərbaycanı Avropa çempionatında 14 cüdoçu təmsil edəcək

31 Avqust 21:18

İqtisadiyyat

Sənaye zonalarında istehsalın həcmi açıqlanıb

31 Avqust 20:53

Gündəm

Bişkekdə 6-cı Dünya Köçəri Oyunlarının açılış mərasimi keçirilib

31 Avqust 20:32  

Hadisə

Naxçıvan şəhərində yaşayış binasında yanğın olub

31 Avqust 20:25

İdman

“Yuventus” seneqallı futbolçu ilə razılığa gəlib

31 Avqust 19:41

Dünya

Türkiyədə son 8 ildə tullantılar üzrə təkrar emal göstəricisi 37 faizi ötüb

31 Avqust 19:16

Gündəm

Azərbaycan və İran prezidentləri Bişkekdə görüşüblər

31 Avqust 18:58  

Dünya

Almaniyaya qoyulan xarici investisiyaların həcmi 50 faiz artıb

31 Avqust 18:34

Elm

Ümumi orta təhsil bazasında kolleclərə qəbul olunanların qeydiyyat müddəti uzadılıb

31 Avqust 18:19

İqtisadiyyat

Rusiyada rəqəmsal rublun istifadəsinə başlanılır

31 Avqust 17:23

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Bişkekdə Qazaxıstan Prezidenti ilə görüşü olub

31 Avqust 17:12  

Sosial

Çinin Baş prokuroru: Prokurorluq orqanları arasında əməkdaşlıq ölkələrimiz arasında strateji tərəfdaşlığın mühüm hissəsidir

31 Avqust 17:07

Sosial

Azərbaycan və Çin prokurorluqları arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb

31 Avqust 16:41  

Dünya

Türkiyə iqtisadiyyatı ikinci rübdə 2,3 faiz böyüyüb

31 Avqust 16:30

YAP xəbərləri

Yardımlıda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” ilə əlaqədar tədbir keçirilib

31 Avqust 16:12  

Dünya

İstanbulda Məkkə Sazişinə dair mühüm toplantı

31 Avqust 15:23

Elm

BDU-ya qəbul olunanların 504 nəfəri 600-dən yuxarı bal toplayıb

31 Avqust 15:21

Siyasət

Hulusi Kılıç: Azərbaycan Avrasiyada dialoqun əvəzolunmaz iştirakçısına çevrilib

31 Avqust 15:19

Siyasət

Çinin Baş prokuroru Milli Məclisdə olub

31 Avqust 15:18  

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Bişkekdə Ermənistanın Baş naziri ilə görüşü keçirilir

31 Avqust 14:58  

YAP xəbərləri

YAP Ağstafa rayon təşkilatının Ərazi Partiya Təşkilatında seçki yığıncağı keçirilib

31 Avqust 14:35  

Dünya

Almaniya G20 ölkələri arasında elektrik enerjisinin ən baha olduğu ölkədir

31 Avqust 14:23

Elanlar

"Nar"ın dəstəyi ilə jestdili.az-da beynəlxalq işarət dili bölməsi yaradılıb

31 Avqust 14:10

İqtisadiyyat

Azərbaycandan Qırğızıstana məhsul ixracının dəyəri 4 dəfə artıb – QRAFİK

31 Avqust 14:02  

İdman

Futzal üzrə Azərbaycan millisinin baş məşqçisi ilə yollar ayrılıb

31 Avqust 13:58

Sosial

Arabir güclənən şimal-qərb küləyi sabah gündüzdən mülayimləşəcək - PROQNOZ

31 Avqust 13:56

Dünya

Arizona ştatında daşqın nəticəsində bir nəfər ölüb, 14 nəfər itkin düşüb

31 Avqust 13:19

İdman

“Arsenal” braziliyalı hücumçunu “Barselona”ya satıb

31 Avqust 12:51

Dünya

ABŞ İrana həftəlik sanksiyalar tətbiq etməyi planlaşdırır

31 Avqust 12:26

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Qırğızıstana işgüzar səfərə gəlib

31 Avqust 11:45  

Dünya

Londonda karnaval zamanı 169 nəfər saxlanılıb

31 Avqust 11:31

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi