Alimlər 2500 il yaşı olan qədim günəş rəsədxanası aşkarlayıblar
16.10.2026 [17:35]
Meksikanın Milli Antropologiya və Tarix İnstitutunun (INAH) arxeoloqları Mezoamerikanın qədim astronomlarının sirlərini üzə çıxarıblar.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “HeritageDaily” portalının məlumatına görə, onlar Meksikanın Puebla ştatında yaşı 2 500 ildən çox olan günəş rəsədxanasının mövcudluğunu təsdiqləyiblər.
Qədim Teteles-de-Avila-Kastilyo yaşayış məskənində adi ritual tikililər kimi görünən yerlər əslində mürəkkəb astronomik bilikləri gizlədirdi. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, yerli sakinlər iki min ildən çox əvvəl Günəşin hərəkətini izləmək və təqvimin mühüm tarixlərini müəyyənləşdirmək üçün monumental tikililər kompleksi inşa ediblər. Nəhəng kompleksin şərq platforması gecə ilə gündüzün bərabərləşdiyi günləri, eləcə də ilin ən uzun və ən qısa günlərini müəyyənləşdirməyə imkan verən nişan rolunu oynayıb. Bu tapıntı qədim mayyaların yaşadığı ərazidən kənarda bu tipli müşahidə məntəqəsinin mövcudluğunu təsdiqləyən ilk sübutdur.
Tikilinin özünəməxsus quruluşu sakinlərə fevral ayında əkin mövsümünün başlanmasını, oktyabr ayında isə məhsul yığımının vaxtını dəqiq müəyyənləşdirməyə imkan verib. Səma cisimlərinin hərəkətini və dövri dəyişiklikləri izləmək dəyişkən iqlim şəraitində bütöv xalqların yaşaması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyıb. Bu müşahidələr kahinlərə dini mərasimləri və kənd təsərrüfatı işlərini planlaşdırmağa kömək edib.
Kəşf totonak sivilizasiyasının mənşəyi və onun ilkin mədəniyyəti haqqında yeni məlumatlar ortaya qoyur. Yaşayış məskənindən eramızdan əvvəl 900-cü ildən etibarən fəal istifadə olunub. Teotiuakan kimi iri şəhərlərin meydana çıxmasından sonra məskən əvvəlki əhəmiyyətini qismən itirsə də, müqəddəs yer olaraq qalıb. Sonrakı dövrdə burada başqa xalqların gətirdiyi, eramızın 600–900-cü illərinə aid nəzir əşyaları da aşkar edilib.
Əldə olunan bu məlumatlar alimləri astronomiyanın qədim dünyada şəhərsalmanın inkişafındakı roluna yenidən nəzər salmağa vadar edir. Astronomik müşahidələrə əsaslanan dəqiq biliklər teleskoplar ixtira edilməzdən xeyli əvvəl mövcud olub və əcdadlarımızın ilkin həndəsi biliklərinə əsaslanıb.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
16 Oktyabr 21:15
Dünya
16 Oktyabr 20:09
.jpg&width=120)
YAP xəbərləri
16 Oktyabr 19:20
Elanlar
16 Oktyabr 18:44
Dünya
16 Oktyabr 18:21
Dünya
16 Oktyabr 17:35
Xəbər lenti
16 Oktyabr 17:00
Siyasət
16 Oktyabr 16:37
Sosial
16 Oktyabr 16:28
Dünya
16 Oktyabr 16:28
Sosial
16 Oktyabr 16:18
İqtisadiyyat
16 Oktyabr 16:17
Hadisə
16 Oktyabr 16:16
Mədəniyyət
16 Oktyabr 16:15
İqtisadiyyat
16 Oktyabr 16:14
Dünya
16 Oktyabr 15:45
Dünya
16 Oktyabr 15:17
Dünya
16 Oktyabr 14:32
Dünya
16 Oktyabr 14:10
Dünya
16 Oktyabr 13:59
YAP xəbərləri
16 Oktyabr 13:26
Dünya
16 Oktyabr 13:20
YAP xəbərləri
16 Oktyabr 13:04
Gündəm
16 Oktyabr 12:56
İqtisadiyyat
16 Oktyabr 12:53
Gündəm
16 Oktyabr 12:45
Siyasət
16 Oktyabr 12:36
.jpeg&width=120)
Sosial
16 Oktyabr 12:24
Xəbər lenti
16 Oktyabr 12:15
YAP xəbərləri
16 Oktyabr 12:12
Sosial
16 Oktyabr 11:58
Siyasət
16 Oktyabr 11:30
İqtisadiyyat
16 Oktyabr 11:19
Xəbər lenti
16 Oktyabr 11:04
İqtisadiyyat
16 Oktyabr 10:51
Siyasət
16 Oktyabr 10:45
Siyasət
16 Oktyabr 10:25
YAP xəbərləri
16 Oktyabr 10:09
Mədəniyyət
16 Oktyabr 10:04
Analitik
16 Oktyabr 09:42
Gündəm
16 Oktyabr 09:30
Analitik
16 Oktyabr 09:17
Sosial
16 Oktyabr 08:54
Sosial
16 Oktyabr 08:39
Gündəm
16 Oktyabr 08:12
Gündəm
16 Oktyabr 07:07
Siyasət
16 Oktyabr 07:07
16 Oktyabr 01:20
Sosial
15 Oktyabr 20:16
Gündəm
15 Oktyabr 19:59
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 19:38
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 19:20
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 18:35
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 18:13
Gündəm
15 Oktyabr 17:53
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:15
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:12
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:11
Siyasət
15 Oktyabr 17:09
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:08
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:07
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:06
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:04
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 17:02
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 16:59
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 16:52
Gündəm
15 Oktyabr 16:47
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 16:33
YAP xəbərləri
15 Oktyabr 16:28
Dünya
15 Oktyabr 16:26
