Xocalı Soyqırımı: İnsanlığa qarşı cinayət

Bakı:

22 °C

71 %

10 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Xocalı Soyqırımı: İnsanlığa qarşı cinayət

Xocalı Soyqırımı: İnsanlığa qarşı cinayət

24.02.2026 [15:27]

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə bəşər tarixinə ən dəhşətli kütləvi qırğınlardan biri – Xocalı soyqırımı kimi həkk olundu. Ermənistan silahlı qüvvələrinin keçmiş SSRİ-nin Xankəndidə yerləşən 366-cı motatıcı alayı ilə birgə həyata keçirdiyi bu hücum, sadəcə strateji bir şəhərin işğalı deyil, bütöv bir xalqın milli varlığına və mülki əhalisinə qarşı yönəlmiş qəsd idi. Qədim mədəniyyət abidələri və strateji yerləşmədə olan Xocalı erməni millətçilərinin etnik təmizləmə siyasətinin əsas hədəfinə çevrilmişdi.

Hücum başladığı andan etibarən dinc əhali mühasirəyə alınmış, müdafiəsiz insanlar meşələr və dağ yolları ilə xilas olmağa çalışarkən amansızcasına qətlə yetirilmişdir. Bu qanlı hadisə nəticəsində 613 nəfər şəhid olmuşdur ki, onlardan 63-ü uşaq, 106-sı qadın və 70-i yaşlı insan idi. 8 ailə tamamilə yer üzündən silinmiş, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq isə valideynlərindən birini itirmişdir. 1275 nəfər girov götürülmüşdü. Qətlə yetirilənlər arasında 56 nəfər xüsusi qəddarlıqla – diri-diri yandırılaraq və ya işgəncələrlə öldürülmüşdür. Bu rəqəmlər Xocalı faciəsinin təkcə hərbi əməliyyat deyil, birbaşa soyqırımı niyyəti ilə törədildiyini sübut edir.

Erməni işğalı nəticəsində Xocalının maddi-mədəni irsi də məqsədli şəkildə məhv edilmişdir. 3200 fərdi yaşayış binası, 14 məktəb, 29 kitabxana və tarix-diyarşünaslıq muzeyi darmadağın edilmişdir. Xüsusilə, XIV-XV əsrə aid unikal türbələr və qədim məzarlıqlar yerlə-yeksan olunaraq, azərbaycanlıların bu torpaqlardakı çoxəsrlik izləri silinməyə çalışılmışdır. Bu, beynəlxalq konvensiyalara görə həm də bəşəri mədəniyyətə qarşı törədilmiş cinayətdir.

Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında ümummilli lider Heydər Əliyevin müstəsna xidmətləri vardır. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1994-cü ildə Milli Məclisdə bu hadisələrə soyqırımı statusu verilmişdir. Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva tərəfindən başladılan “Xocalıya Ədalət” beynəlxalq kampaniyası bu işi qlobal müstəviyə daşımışdır. Kampaniya çərçivəsində dünyanın 17 ölkəsi Xocalını rəsmən soyqırımı kimi tanıyıb. ABŞ-ın 30-dan çox ştatı bu faciəni pisləyən qətnamələr qəbul edib. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Xocalı hadisələrini "müharibə cinayəti" kimi qiymətləndirib.

Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Xocalı faciəsi erməni şovinizminin azərbaycanlılara qarşı apardığı etnik təmizləmə siyasətinin ən qanlı zirvəsi idi. Lakin 2020-ci ilin payızında baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi bu tarixi ədalətsizliyə son qoydu. Azərbaycan Ordusu Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə torpaqlarımızı azad edərək həm Xocalı qurbanlarının, həm də bütün şəhidlərimizin qisasını döyüş meydanında aldı. "Dəmir Yumruq" əməliyyatı ilə bərpa olunan ərazi bütövlüyümüz Xocalı sakinlərinin və bütün qaçqınlarımızın öz doğma yurdlarına qayıtması üçün yeni bir tarixi mərhələ açdı.

Xocalı qurbanlarının xatirəsi hər il 26 fevral saat 17:00-da ölkə miqyasında sükut dəqiqəsi ilə yad edilir. Bu faciə bizim üçün həm böyük bir kədər, həm də milli birliyimizin və qələbə əzmimizin rəmzidir.

Anar Şahmuradov

YAP Ağdaş rayon təşkilatı Aparatının ideoloji işlər üzrə məsləhətçisi

Paylaş:

Baxılıb: 414 dəfə