Fevralın 28-i Azərbaycanın kino və teatr səhnəsində maraqlı obrazlar qalereyası yaratmış görkəmli aktyor, Xalq artisti Mustafa Mərdanovun anadan olmasından 130 il ötür.
Mustafa Həşim oğlu Mərdanov Cənubi Azərbaycanda - Mərənddə anadan olub. Uşaq yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Tiflisə köçüb, 1924-cü ilə qədər orada yaşayıb. O, ilk dəfə 1909-cu il noyabrın 28-də səhnəyə çıxıb. İkinci dəfə "Xor-xor" tamaşasında Seyfulla rolunda çıxış edən Mustafanın ifası Tiflis Azərbaycan Teatrının peşəkar, təcrübəli aktyorları tərəfindən bəyənilir və onu truppaya dəvət edirlər. Beləliklə, gənc Mustafa 1910-cu ildə Tiflis Azərbaycan Teatrının tamaşalarında iştirak etməyə başlayır. Tiflis Azərbaycan Teatrının direktoru olub (1921-1922). Tiflis Kişi Gimnaziyasını (1916), Moskva Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunu (GİTİS, 1922-1924) bitirib. 1924-cü ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında çalışıb. Teatr Xadimləri İttifaqının sədri (1962-1968) olub. Xarici film istehsalçılarının çəkdiyi “Abrek Zaur” filmində (1926, 1938, rejissor Boris Mixin / Rusiya) filmində pristav rolunda çəkilib. “50 il Azərbaycan səhnəsində xatirələrim” (1959), “Mənim müasirlərim” (1973) adlı kitabları nəşr olunub. Xalq artisti (1943) Mustafa Mərdanov 1968-ci ildə vəfat edib.
Aktyor Mustafa Mərdanov rejissor Səməd Mərdanovun qardaşıdır.
Filmoqrafiya:
Bismillah (1925, tammetrajlı bədii film) – aktyor (muzdur Qulu)
Müxtəlif sahillərdə (1926, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Abbas)
Hacı Qara (1928, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Kərəməli)
Vulkan üzərində ev (1928, tammetrajlı bədii film) – rejissor assistenti
Sevil (1929, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Balaşın atası Atakişi)
Lətif (1930, tammetrajlı bədii film) – aktyor (qolçomaq əlaltısı Ələsgər)
İyirmi altı komissar (1932, tammetrajlı bədii film) – aktyor (menşevik)
Bakılılar (1938, tammetrajlı bədii film) – aktyor (menşevik)
Kəndlilər (1939, tammetrajlı bədii film) – aktyor (kəndli Təhməz və menşevik)
Yeni horizont (1940, tammetrajlı bədii film) – aktyor (trest müdiri)
Səbuhi (1941, tammetrajlı bədii film) – aktyor (akademiya rəisi)
Fətəli xan (1947, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Şirin kişi)
Bəxtiyar (II) (1955, tammetrajlı bədii film) – filmi səsləndirən (rus müdir)
Görüş (1955, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Əsgər)
Qara daşlar (1956, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Dəmirov)
O olmasın, bu olsun (1956, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Həsən bəy)
Səhər (1960, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Əhməd kişi)
Əmək və qızıl gül (1962, tammetrajlı bədii film) – aktyor (poçtalyon)
Əhməd haradadır? (1963, tammetrajlı bədii film) – aktyor (Məmməd kişi)
Romeo mənim qonşumdur (1963, tammetrajlı bədii film) – filmi səsləndirən (Kolumb-İppolit Xviçiya)
1968-ci ildə çəkilən “Qanun naminə” filmindəki rolu aktyorun kinoda son işi olub. Mustafa Mərdanov həmin il dekabrın 12-də dünyasını dəyişib.
Mikayıl