Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
27 °C
56 %
5 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Geofit bitkilərin populyasiyası sürətlə azalır

Geofit bitkilərin populyasiyası sürətlə azalır

10.07.2026 [20:41]

Azərbaycan Respublikasının “Qırmızı Kitabı”na düşən nadir bitkilər təhlükə altındadır; geofit növlərin populyasiyası sürətlə azalır.

Bu barədə AZƏRTAC-a müsahibəsində Elm və Təhsil Nazirliyi Botanika İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra edən professor Səyyarə İbadullayeva deyib.

Professor qeyd edib ki, son illər Azərbaycanda bəzi nadir və qiymətli bitki növlərinin populyasiyasında ciddi azalma müşahidə olunur. Xüsusilə geofit bitkilərin nəzarətsiz toplanması onların təbii yayılma arealının daralmasına və gələcəkdə tamamilə yox olma təhlükəsinin yaranmasına səbəb olur.

Botanika sahəsində aparılan müşahidələr göstərir ki, erkən yazda toplanaraq bazarlarda satılan bir sıra geofit bitkilər insanların yüksək marağı səbəbindən təbiətdə əvvəlki qədər geniş yayılmır. Bu növlər arasında Puşkiniya (el arasında “ələyəz” kimi tanınır) xüsusi yer tutur. Həm dekorativ görünüşü, həm də qida məqsədilə istifadə olunması onun həddindən artıq yığılmasına gətirib çıxarır.

Mütəxəssis bildirir ki, təhlükə altında olan növlərdən biri də “Rheum ribes” (uşqun) bitkisidir. Bu nadir növ əsasən Naxçıvan Muxtar Respublikasının yüksək dağlıq ərazilərində yayılıb. Yaz aylarında bitkinin cavan zoğlarının qida məqsədilə kütləvi şəkildə toplanması onun çiçəkləmə və toxumvermə prosesini pozur. Nəticədə bitki öz təbii çoxalma imkanlarını itirir və populyasiyası ildən-ilə azalır.

Alim vurğulayıb ki, bitki ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi üçün hər növün bioloji xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. Bəzi yabanı meyvələrin müəyyən hissəsinin toplanmasına icazə verilsə də, nadir və məhdud yayılmış bitkilərin yalnız çox kiçik hissəsinin yığılması məqsədəuyğundur. Əks halda həmin növlərin bərpası çətinləşir və biomüxtəlifliyə ciddi zərər dəyir.

Müsahibimizin sözlərinə görə, təbiətdən bitki toplayan şəxslər toplama qaydaları, növlərin mühafizə statusu və onların bərpası ilə bağlı məlumatları əvvəlcədən araşdırmalıdırlar. Bu məlumatlar elmi məqalələrdə, elektron resurslarda və botanika tədqiqatlarında geniş şəkildə əks olunub. Nadir bitkilərin qorunması yalnız dövlət qurumlarının deyil, həm də cəmiyyətin ümumi məsuliyyətidir. Təbiət sərvətlərindən istifadə zamanı ekoloji məsuliyyətin artırılması və maarifləndirmə işlərinin gücləndirilməsi geofit bitkilərin və digər nadir flora növlərinin gələcək nəsillər üçün qorunub saxlanılmasına xidmət edəcək.

Paylaş:
Baxılıb: 179 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Elm

Agentlik: Builki sertifikatlaşdırmada 22 mindən çox müəllim iştirak edib

13 İyul 23:31

Dünya

Britaniyada “Ebola” peyvəndinin klinik sınaqlarına başlanılır

13 İyul 23:08

İqtisadiyyat

Altı ayda Energetika Nazirliyi və tabeli qurumlara 7326 vətəndaş müraciəti daxil olub

13 İyul 22:57

Dünya

İngiltərə və Uelsdə istilər səbəbindən 2700-dən çox insanın öldüyü ehtimal edilir

13 İyul 22:20

Dünya

Türkiyədə FETÖ ilə əlaqədə olan şəxslərin saxlanılması əməliyyatı keçirilir

13 İyul 21:49

Dünya

Kamboca əhalisinin 2050-ci ilədək 24 milyona çatacağı proqnozlaşdırılır

13 İyul 21:23

İqtisadiyyat

Yaxın Şərqdəki müharibə davam etdikcə qlobal iqtisadiyyatda inflyasiya da artacaq

13 İyul 20:45

Dünya

Gürcüstanın Baş naziri ATƏT-i ciddi ittiham edib

13 İyul 20:32

Dünya

Çin Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və sərbəst gəmiçiliyi təmin etməyə çağırıb

13 İyul 20:17

Siyasət

Türkmənistan Prezidentinin Azərbaycana səfərinin yekunları yüksək qiymətləndirilib

13 İyul 19:50

Dünya

Avropada aviayanacaq ehtiyatları azalıb

13 İyul 19:24

Sosial

Səkkiz milyondan çox abunəçiyə narkotiklərin fəsadları ilə bağlı SMS bildiriş göndərilib

13 İyul 19:10

Siyasət

Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və gündəliyi açıqlanıb

13 İyul 18:15

Sosial

Qanunsuz dövriyyədən çıxarılan narkotik vasitələrin həcmi açıqlanıb

13 İyul 18:14

YAP xəbərləri

14 İyul 1969 – Azərbaycanın böyük inkişaf yolunun başlanğıcı

13 İyul 17:35

İqtisadiyyat

Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft boru kəmərinin istifadəyə verilməsindən 20 il ötür

13 İyul 17:25

İqtisadiyyat

OPEC: Bu il qlobal neft tələbatı gündəlik 105,9 milyon barel olacaq

13 İyul 17:12

Dünya

Parisdə Ukraynaya dəstək sammiti: “Könüllülər koalisiyası” NATO-nun ənənəvi modelini dəyişə bilər

13 İyul 16:49

Siyasət

Karen Sutherland: Prezident İlham Əliyevin hər kəsi dostluğa səsləməsi diqqətəlayiq məqamdır

13 İyul 15:43

Siyasət

Leon Kuk: Dünyanın hər yerindən gələn media nümayəndələrinə sual vermək imkanı yaratmaq unikal hadisədir

13 İyul 15:42

Siyasət

“Panjab TV”nin müxbiri: IV Şuşa Qlobal Media Forumu mühüm əhəmiyyət daşıyır

13 İyul 15:41

YAP xəbərləri

YAP Beyləqan rayon təşkilatı Heydər Əliyev Mərkəzinə ekskursiya təşkil edib

13 İyul 15:35  

Elm

Tələbələrin yerdəyişməsi üzrə sənəd qəbulu başlanıb

13 İyul 14:33

Sosial

Sabah hava əsasən yağmursuz olacaq

13 İyul 14:32

Sosial

DİN xəbərdar edir: Saxta keçidlərə daxil olmayın, OTP kodlarını paylaşmayın!

13 İyul 14:20

Elm

Paytaxtda I sinfə qəbul üçün 37 mindən çox sorğu yerləşdirilib

13 İyul 13:35

Siyasət

Prezident İlham Əliyev Şuşa Forumunda BMT-də islahatlar məsələsinə toxunub

13 İyul 12:54

Sosial

Sabah Bakı, Sumqayıt və Abşeron üzrə pensiyalar ödəniləcək

13 İyul 12:34

YAP xəbərləri

YAP Xəzər rayon təşkilatının yeni ərazi partiya təşkilatı təsis olundu

13 İyul 12:16  

Gündəm

Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılışında iştirak edib

13 İyul 12:05  

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Monteneqro Prezidenti Yakov Milatoviçə təbrik məktubu ünvanlayıb

13 İyul 11:14

Sosial

Psixiatriya müayinəsinə dair yeni tənzimləmə müəyyənləşir

13 İyul 11:13

Siyasət

Milli Məclisin iclası başlayıb

13 İyul 11:13

Dünya

Dünya enerji bazarında qiymət artımının yeni dalğası gözlənilir

13 İyul 11:10

Dünya

FTB senatorun ölümü ilə bağlı araşdırmaya bütün resurslarını cəlb edib

13 İyul 10:59

Dünya

Çilidə yarmarkada avtomobil insanların üzərinə çıxıb, altı nəfər ölüb

13 İyul 10:23

Siyasət

Prezident: Azərbaycan Avropa Şurasından tam şəkildə çıxsa, ölkəmizdə heç kəs bunu hiss etməyəcək

13 İyul 10:19

Siyasət

Prezident İlham Əliyev Şuşa Forumunda 907-ci düzəlişin tam ləğvi məsələsinə toxunub

13 İyul 10:18

Siyasət

Prezident: Bu gün Azərbaycan-ABŞ münasibətləri çox əladır

13 İyul 10:18

Dünya

Tayvanda “Bavi” tayfunu nəticəsində ölənlərin sayı 135 nəfərə çatıb

13 İyul 09:45

Siyasət

Prezident İlham Əliyev Şuşa Qlobal Media Forumunun keçirilməsinin məqsədindən danışıb

13 İyul 09:38

Siyasət

Prezident: Həm Qərb, həm də Şərq istiqamətində qonşularımızla əlaqələrimiz əladır

13 İyul 09:37

Siyasət

Prezident İlham Əliyev: Biz bağlantılar məsələləri üzrə kifayət qədər uzun müddət işləmişik

13 İyul 09:36

Dünya

İran İordaniyadakı ABŞ hərbi bazasına zərbə endirdiyini açıqlayıb

13 İyul 09:17

Sosial

Paytaxtda bəzi yollarda nəqliyyatın hərəkətində sıxlıq müşahidə olunur

13 İyul 08:53

Dünya

ABŞ İrana qarşı yeni zərbələr endirib

13 İyul 08:29

Dünya

Almaniyada iyunda sudaboğulma halları son 23 ilin ən yüksək həddinə çatıb

12 İyul 23:26

Dünya

Quterreş İranı və ABŞ-ni danışıqları təcili olaraq bərpa etməyə çağırıb

12 İyul 22:34

Dünya

Zelenski Ukrayna hökumətində dəyişikliklərin anonsunu verib

12 İyul 21:20

Maraqlı

40 yaşdan sonra həyatınızı xilas edəcək dörd tibbi test

12 İyul 20:17

Dünya

Türkiyədə Demokratiya və Milli Birlik Günündə minlərlə insan Şəhidlər körpüsünə yürüş edəcək

12 İyul 19:20  

Dünya

Alimlər Belçikada baş vermiş dağıdıcı daşqınları iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirirlər

12 İyul 18:39

Dünya

AQTA: İki yaşdan kiçik uşaqlara şokolad vermək məsləhət görülmür

12 İyul 17:28

Dünya

Eritreya hakimiyyəti tərəfindən saxlanılan yəmənli balıqçılar üç ay sonra azad ediliblər

12 İyul 16:42

Xəbər lenti

Qazaxıstanda Neolit dövrünə aid məzarlar tapılıb

12 İyul 15:31

Dünya

Fransada 2026-cı ilin birinci yarısında şirkət müflisləşmələri rekord həddə çatıb

12 İyul 14:20

Dünya

Torontoda atışma nəticəsində iki nəfər ölüb, beş nəfər yaralanıb

12 İyul 13:19

Dünya

“Bavi” tayfunu Çin şəhərinə çatıb, təxminən 2 milyon insan təxliyə edilib

12 İyul 12:35

Dünya

Liviya sahillərində 143 miqrant saxlanılıb, daha 153 nəfər itkin düşüb

12 İyul 11:16

Dünya

Venesuelada zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 4333 nəfərə çatıb

12 İyul 10:28

Dünya

Macarların əksəriyyəti sərt miqrasiya siyasətini dəstəkləyir

12 İyul 10:06

İdman

Dünya çempionatı: Argentina yarımfinala vəsiqə qazanıb

12 İyul 09:56

İdman

Azərbaycan gimnastları beynəlxalq turniri 12 medalla başa vurublar

12 İyul 09:33

Dünya

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana növbəti hücuma başlayıb

12 İyul 08:52

Elm

Bu gün abituriyentlər I və IV ixtisas qrupları üzrə imtahan verəcəklər

12 İyul 08:30

Sosial

Tovuz döyüşlərindən 6 il ötür

12 İyul 08:00

Dünya

Nigeriyada qaçırılmış 44 məktəbli və müəllim 56 gündən sonra azad edilib

11 İyul 23:30

Siyasət

Prezident: Son 80 il ərzində Azərbaycan dövləti və xalqı qədər heç bir dövlət, heç bir xalq buna oxşar Qələbə qazanmayıb

11 İyul 22:38

Siyasət

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Xocavəndin Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərində sakinlərlə görüşündən videoçarx paylaşılıb

11 İyul 21:17

Sosial

Bu gün Bakının 544 küçəsi yuyulub

11 İyul 20:29

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi