Məktəblərdə Vahid İşgüzar Üslub: Nizam-İntizam və Estetik Tərbiyənin Vəhdəti

Bakı:

22 °C

88 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Məktəblərdə Vahid İşgüzar Üslub: Nizam-İntizam və Estetik Tərbiyənin Vəhdəti

Məktəblərdə Vahid İşgüzar Üslub: Nizam-İntizam və Estetik Tərbiyənin Vəhdəti

15.10.2026 [16:02]

Məktəb təkcə elmin, təməl bilik və bacarıqların akademik şəkildə ötürüldüyü dörd divardan ibarət sıradan bir bina deyil; bura gələcəyin vətəndaşının, kamil şəxsiyyətinin formalaşdığı, davranış, mənəviyyat, etik norma və ünsiyyət mədəniyyətinin aşılandığı canlı bir sosial mühitdir. Bu mühitin tam mərkəzində isə hər zaman öz daxili dünyası, duruşu, nitqi, davranışı və xarici görünüşü ilə nümunə olan, cəmiyyətin işıqlı siması sayılan müəllim dayanır. Müəllim şagird üçün yalnız bir fənni tədris edən mütəxəssis deyil, eyni zamanda həyatı, peşəkarlığı, səliqəni və estetik zövqü təcəssüm etdirən canlı bir modeldir. Bəs, müəllimin geyim mədəniyyəti tədris prosesinə, sinifdəki mənəvi-psixoloji mühitə və ümumilikdə təhsil müəssisəsinin idarəçilik sisteminə necə təsir edir?

Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilverənlər üçün vahid geyim tələblərinin müəyyənləşdirilməsi, ilk növbədə, işgüzar geyim mədəniyyətinin vahid, funksional və sistemli bir çərçivəyə salınması məqsədini daşıyır. Bu addıma təkcə inzibati bir məhdudiyyət, qadağa və ya sadə daxili qayda kimi deyil, pedaqoji, psixoloji, təşkilati və idarəetmə baxımından dərin mahiyyət daşıyan strateji bir yanaşma kimi baxmaq lazımdır. Geyim insanın daxili aləminin, öz peşəsinə olan hörmətinin və məsuliyyətinin xarici təzahürüdür. Müəllimin işgüzar görünüşü təhsil mühitində ciddilik, nizam və peşəkar abu-hava yaradan ən təsirli vasitələrdən biridir.

İşgüzar üslub müəllimin sadəcə təhsil verən bir şəxs olmadığını, müəyyən peşə standartlarına cavab verən və ciddi bir təhsil müəssisəsini təmsil edən peşəkar olduğunu vurğulayır. Pedaqoji təcrübə və psixoloji araşdırmalar göstərir ki, sadə, səliqəli və işgüzar geyim şagirdlərin diqqətini dərsdən yayındıran artıq vizual yükü (həddindən artıq al-əlvan rənglər, diqqətçəkən aksesuarlar və ya qeyri-rəsmi geyimlər) aradan qaldırır. Dərs zamanı şagirdin diqqəti müəllimin geyimindəki detal və ya parlaqlığa deyil, onun təqdim etdiyi mövzuya, mühazirəyə və nümayış etdirdiyi əyani vasitələrə yönəlməlidir. Eyni zamanda, geyim müəllimin dinamik iş prosesinə, sinifdə rahat hərəkətinə, lövhə qarşısındakı fəaliyyətinə və siniflə ünsiyyətinə mane olmamalı, əksinə, dərsin idarə olunmasını, daxili intizamı və tədris prosesini asanlaşdırmalıdır.

Bununla yanaşı, geyim mədəniyyəti estetik tərbiyənin ayrılmaz bir hissəsidir. Şagirdlər hər gün qarşılarında gördükləri müəllimdən geyimin müxtəlif sosial situasiyalara uyğun seçilməsini, rəng ahəngini, estetik zövqü və vizual geyim mədəniyyətini öyrənirlər. Müəllim öz görünüşü, təmizliyi və səliqəsi ilə şagirdə sözsüz, lakin bilavasitə zövq dərsi keçir. Şagirdlərin məktəbli forması geyindiyi bir mühitdə müəllimlər üçün də dress-kod yanaşmasının tətbiqi daxili qaydalara qarşılıqlı hörmətin, bərabərliyin, vahid məsuliyyətin və ədalət prinsiplərinin vizual simvoluna çevrilir. Bu, şagirdə aşılayır ki, məktəb qaydaları istisnasız olaraq hər bir kəs üçün mühümdür və daxili nizam-intizam ümumi uğurun əsasını təşkil edir.

Məktəb vahid bir komandadır və hər bir komandanın özünəməxsus daxili korporativ mədəniyyəti olmalıdır. Vahid işgüzar üslub müəllim kollektivi arasında komanda ruhunu, mənsubiyyət hissini, peşəkar həmrəyliyi və qarşılıqlı etimadı gücləndirir. Bu, məktəbin ümumi idarəçilik fəlsəfəsinin və təşkilati olaraq nə qədər mütəşəkkil olduğunun vizual göstəricisidir. Kollektivin peşəkar, nizamlı görünüşü təhsil müəssisəsinin ictimaiyyət, xüsusən də valideynlər gözündəki nizam-intizamlı, ciddi, etibarlı və müasir imicini daha da sağlamlaşdırır. Valideyn övladını belə bir mühitə həvalə edərkən orada yüksək tərbiyə və ciddi təhsil mühitinin olduğuna əmin olur.

Son nəticədə, geyimdə peşəkarlıq və müəyyən olunmuş standartlara uyğunluq müəllimin pedaqoji nüfuzunu qoruyan, onun cəmiyyətdəki mövqeyini ucaldan, şagirdlərdə isə məktəb mühitinə, nizam-intizama və peşəkar ünsiyyət normalarına dərin hörmət hissini formalaşdıran mühüm amillərdən biridir. İşgüzar geyim mədəniyyəti təhsildə keyfiyyətə, mənəvi yüksəlişə və sistemli idarəçiliyə gedən yolda ilk baxışda vizual, lakin mahiyyətcə son dərəcə dərin, əhatəli və təsirli bir adımdır.

Nurdən Cəfərova

Kükü kənd tam orta məktəbində müəllim, YAP fəalı

Paylaş:

Baxılıb: 23 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax