Xəzərdən Şuşaya uzanan dostluq xətti: Azərbaycan və Türkmənistanın ortaq gələcək baxışı
29.06.2026 [13:47]
Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlər son illərdə ardıcıl şəkildə inkişaf edən, qarşılıqlı hörmətə və qardaşlıq ruhuna əsaslanan əməkdaşlıq nümunəsi kimi diqqət çəkir. İyunun 22-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun mətbuata bəyanatlarla çıxış etməsi, ertəsi gün isə Şuşaya səfər çərçivəsində keçirilən görüş və tanışlıq proqramı bu münasibətlərin həm siyasi, həm iqtisadi, həm də mənəvi-humanitar ölçülərini aydın göstərdi. Bu səfər Azərbaycan-Türkmənistan əlaqələrinin yalnız ikitərəfli gündəmlə məhdudlaşmadığını, Xəzər regionu, Mərkəzi Asiya və daha geniş Avrasiya məkanında əməkdaşlıq üçün mühüm platformaya çevrildiyini nümayiş etdirdi.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri münasibətlərin möhkəm tarixi və mədəni təmələ söykənməsidir. Azərbaycan və türkmən xalqları əsrlər boyu ortaq mənəvi dəyərləri, oxşar mədəni kodları və yaxın dil mühitini paylaşmış xalqlardır. Bu yaxınlıq dövlətlərarası münasibətlərə də təbii şəkildə müsbət təsir göstərir. Mədəniyyət Günlərinin qarşılıqlı şəkildə keçirilməsi, yaradıcı kollektivlərin çıxışlarının təşkili və qardaş şəhər münasibətlərinin genişlənməsi iki xalqın bir-birinə bağlılığını daha görünən edir. Bakı ilə Aşqabadın, Arkadağ ilə Füzulinin qardaş şəhərlər olması bu münasibətlərin rəmzi tərəfi ilə yanaşı, gələcək əməkdaşlıq üçün də mühüm humanitar körpü rolunu oynayır.
Səfərin mühüm mesajlarından biri Qarabağın bərpası kontekstində Türkmənistanın Azərbaycana göstərdiyi dost dəstəyidir. Füzuli şəhərində məscidin tikintisi təşəbbüsü və tikintiyə artıq başlanılması Azərbaycan üçün həm mənəvi, həm də siyasi baxımdan dəyərli hadisədir. Qarabağda bərpa və quruculuq işləri yalnız infrastrukturun yenidən qurulması deyil, həm də dağıdılmış şəhər və kəndlərə həyatın qayıtması deməkdir. Türkmənistanın bu prosesdə iştirakı iki qardaş xalqın bir-birinin sevincinə və tarixi məsuliyyətinə şərik olduğunu göstərir. Bu təşəbbüs Azərbaycan cəmiyyətində dostluq və həmrəylik nümunəsi kimi qəbul olunur.
Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin strateji istiqamətlərindən biri nəqliyyat-logistika sahəsidir. Xəzər dənizinin iki sahilində yerləşən bu ölkələr Şərq ilə Qərb arasında əlaqələrin qurulmasında təbii körpü rolunu oynayır. Görüşlər zamanı ölkələrin ərazilərindən keçən nəqliyyat və tranzit dəhlizlərinin inkişafı ilə bağlı razılıqların əldə olunması bu sahənin prioritet olduğunu göstərdi. Müasir dünyada etibarlı nəqliyyat marşrutları yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və təhlükəsizlik baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Türkmənistanın bu istiqamətdə səylərini birləşdirməsi regionun tranzit potensialını artırır, yük axınlarının genişlənməsinə və üçüncü ölkələr üçün daha cəlbedici marşrutların formalaşmasına şərait yaradır.
Energetika da iki ölkənin əməkdaşlıq gündəmində mühüm yer tutur. Hər iki dövlət zəngin enerji ehtiyatlarına və bu sahədə mühüm təcrübəyə malikdir. Səfər çərçivəsində energetika sahəsində əməkdaşlıq haqqında sazişin imzalanması bu potensialın daha sistemli şəkildə dəyərləndirilməsi üçün siyasi iradənin olduğunu göstərdi. Enerji əməkdaşlığı Xəzər regionunda iqtisadi bağlılığı artırmaqla yanaşı, qarşılıqlı faydalı layihələrin reallaşmasına da zəmin yarada bilər. Bununla yanaşı, sənaye, qida təhlükəsizliyi, kənd təsərrüfatı, səhiyyə və sosial müdafiə kimi sahələr üzrə sənədlərin mübadiləsi münasibətlərin çoxvektorlu xarakterini təsdiqləyir.
Türkmənistan Prezidentinin bəyanatında iqtisadi-ticari əməkdaşlığın, Xəzər dənizində beştərəfli əməkdaşlığın və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı fəaliyyətin davam etdirilməsi xüsusi vurğulandı. Bu məqam onu göstərir ki, iki ölkə yalnız ikitərəfli gündəmlə kifayətlənmir, regional və çoxtərəfli platformalarda da bir-birinə dəstək verməyə hazırdır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Şurasına tamhüquqlu üzv qəbul edilməsində Türkmənistanın dəstəyi də bu baxımdan xüsusi önəm daşıyır. Azərbaycan coğrafi olaraq Mərkəzi Asiyada yerləşməsə də, tarixi, mədəni və iqtisadi bağlar bu regionla əlaqələri təbii və vacib edir.
İyunun 23-də prezidentlərin Şuşada inşa edilmiş birinci yaşayış kompleksində olması səfərin emosional və rəmzi çəkisini daha da artırdı. Şuşada 8 hektara yaxın ərazidə salınmış kompleks, 23 bina və 450 mənzil Qarabağda həyatın bərpasının real nəticələrindəndir. Keçmiş məcburi köçkünlərin və şəhərdə çalışan şəxslərin burada yaşaması Böyük Qayıdışın artıq konkret insan talelərinə toxunduğunu göstərir. Türkmənistan Prezidentinin bu proseslə tanış olması Azərbaycanın quruculuq modelinin dost və qardaş ölkəyə təqdimatı baxımından əhəmiyyətlidir.
Bu səfərin yekun nəticəsi ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Türkmənistan münasibətləri keçmişdən gələn qardaşlıq bağlarını müasir əməkdaşlıq layihələri ilə birləşdirir. “Dostlug” neft tankeri, imzalanmış sənədlər paketi, Şuşa səfəri, Füzulidə məscid təşəbbüsü və nəqliyyat-logistika razılaşmaları eyni mənzərənin tərkib hissələridir. Bu mənzərə qarşılıqlı etimadın, ortaq maraqların və gələcəyə hesablanmış siyasi iradənin mənzərəsidir. Azərbaycan və Türkmənistan birlikdə həm Xəzər regionunda, həm Mərkəzi Asiya ilə bağlantılarda, həm də daha geniş Avrasiya əməkdaşlığında mühüm rol oynamağa davam edəcək.
Abbas Pənahov,
Yeni Azərbaycan Partiyası
Nəsimi rayon təşkilatının sədr müavini
Xəbər lenti
Hamısına baxElm
09 Sentyabr 20:25
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 19:42
Elm
09 Sentyabr 19:17
Maraqlı
09 Sentyabr 18:16
Dünya
09 Sentyabr 17:23
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:53
Dünya
09 Sentyabr 16:38
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:11
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:08
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:03
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:01
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 15:47
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 15:43
İdman
09 Sentyabr 15:19
Dünya
09 Sentyabr 14:26
Dünya
09 Sentyabr 13:31
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 13:19
Xəbər lenti
09 Sentyabr 13:10
Dünya
09 Sentyabr 13:09
Dünya
09 Sentyabr 12:50
Elanlar
09 Sentyabr 12:49
Sosial
09 Sentyabr 12:42
Dünya
09 Sentyabr 12:23
Siyasət
09 Sentyabr 12:13
Gündəm
09 Sentyabr 12:12
Mədəniyyət
09 Sentyabr 11:49
Elm
09 Sentyabr 11:45
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 11:43
Hadisə
09 Sentyabr 11:42
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 11:41
Dünya
09 Sentyabr 11:34
Elm
09 Sentyabr 11:32
Dünya
09 Sentyabr 11:19
Gündəm
09 Sentyabr 10:42
Gündəm
09 Sentyabr 10:37
Mədəniyyət
09 Sentyabr 10:36
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 10:34
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 10:24
Gündəm
09 Sentyabr 09:52
Analitik
09 Sentyabr 09:17
Sosial
09 Sentyabr 08:53
Elm
09 Sentyabr 08:31
İdman
09 Sentyabr 07:59
Dünya
09 Sentyabr 07:58
Dünya
09 Sentyabr 07:56
Hadisə
09 Sentyabr 07:41
Dünya
08 Sentyabr 23:32
Dünya
08 Sentyabr 23:10
Dünya
08 Sentyabr 22:56
Dünya
08 Sentyabr 22:23
İqtisadiyyat
08 Sentyabr 21:45
Dünya
08 Sentyabr 21:34
İdman
08 Sentyabr 21:19
İqtisadiyyat
08 Sentyabr 20:42
Dünya
08 Sentyabr 20:31
Dünya
08 Sentyabr 20:17
Sosial
08 Sentyabr 19:50
İqtisadiyyat
08 Sentyabr 19:24
Sosial
08 Sentyabr 19:10
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 18:18
Dünya
08 Sentyabr 18:16
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 18:09
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 17:41
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 17:40
Dünya
08 Sentyabr 17:28
Sosial
08 Sentyabr 17:15
Siyasət
08 Sentyabr 17:11
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 17:01
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 16:59
YAP xəbərləri
08 Sentyabr 16:48

