20 sentyabr: tarixi yaddaş

Bakı:

24 °C

60 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / 20 sentyabr: tarixi yaddaş

20 sentyabr: tarixi yaddaş

18.09.2026 [15:16]

Təvəkkül Əliyev

YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri

Tarix bəzən bir günün içində böyük dəyişikliklərin izini daşıyır. 20 Sentyabr Azərbaycan üçün belə tarixlərdən biridir. Bu gün Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərinin adı ilə bağlı xüsusi dövlət əhəmiyyətinə malikdir. Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə 20 sentyabr həmin şəhərlərin günü elan edilib. Tarixin təsis edilməsi Qarabağda Azərbaycanın suverenliyinin bərpasının əhəmiyyətini vurğulayır. Eyni zamanda bu gün sonrakı quruculuq mərhələsinə diqqət yönəldir. Beləliklə, 20 Sentyabr həm yaddaş, həm də gələcək baxımından mühüm tarixdir. Onun mənası zaman keçdikcə yeni məzmunlarla zənginləşir.

2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələr Qarabağın siyasi və inzibati həyatında yeni mərhələ yaratdı. Sentyabrın 19-20-də keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycanın suverenliyi tam bərpa edildi. Prezident İlham Əliyev sonrakı çıxışlarında bu mərhələnin əhəmiyyətini qeyd edib. Xankəndi və digər şəhərlərdə Azərbaycan bayrağının ucaldılması dövlətçilik baxımından simvolik məna daşıdı. Bu hadisələrdən sonra qarşıda tamamilə başqa xarakterli vəzifələr dayandı. İndi əsas diqqət təhlükəsizliyin, yaşayışın və iqtisadi fəaliyyətin təmin edilməsinə yönəlib. Şəhərlərin bərpası uzunmüddətli və çoxşaxəli prosesdir. Onun nəticələri gələcəkdə Qarabağın sosial simasında özünü göstərəcək.

Xankəndidə aparılan işlər şəhərin gələcəyinin formalaşdırılması baxımından diqqət çəkir. Qarabağ Universitetinin burada fəaliyyət göstərməsi şəhərə yeni təhsil və elm funksiyası qazandırır. Prezident İlham Əliyev 2024-cü il sentyabrın 20-də universitetin açılışında iştirak edib. Xankəndidə məktəb və bağçaların istifadəyə verilməsi də sosial infrastrukturun bərpasını göstərir. Yeni müəssisələrin yaradılması məşğulluq imkanlarının artırılması üçün əhəmiyyətlidir. Şəhərin abadlaşdırılması gündəlik həyat üçün daha əlverişli şərait formalaşdırır. Bütün bu istiqamətlər bir-birini tamamlayaraq yeni şəhər mühitinin yaranmasına xidmət edir.

Xocalının bərpası xüsusilə həssas tarixi və mənəvi məna daşıyır. Şəhərin adı Azərbaycan xalqının yaddaşında 1992-ci il faciəsi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. 2023-cü ildə Xocalının azad edilməsi həmin şəhərin tarixində yeni səhifə açdı. Rəsmi məlumatlara görə, keçmiş məcburi köçkünlərin Xocalıya qayıdışı 2024-cü ilin mayında başlayıb. Sakinlərin geri dönməsi şəhərin yenidən yaşayış məkanına çevrilməsinin əsas göstəricilərindən biridir. Prezident İlham Əliyev Xocalıda sakinlərlə görüşündə Böyük Qayıdış prosesinin şəhər üçün yeni mərhələ yaratdığını bildirib. Burada məktəb, uşaq bağçası və digər obyektlərin bərpası da həyata keçirilir. Xocalının gələcəyi bu quruculuq prosesi ilə sıx bağlıdır.

Xocavənddə də bərpa işləri tədricən genişlənir. Rayonun qədim tarixə malik olması onun mədəni irs baxımından əhəmiyyətini artırır. Azıx və Tağlar mağaraları Xocavəndin tarixinin mühüm nümunələrindəndir. Rayonun tam azad edilməsi 2023-cü ilin sentyabrında baş verib. Sonrakı dövrdə infrastruktur və yaşayış layihələri ön plana çıxıb. 2025-ci ildən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Xocavənd rayonuna qayıdışı başlayıb. Bu proses rayonun sosial həyatının tədricən bərpa olunmasına imkan yaradır.

Ağdərənin inkişafı Qarabağın ümumi iqtisadi və sosial dirçəlişi ilə paralel aparılır. Şəhərin yenidən qurulması üçün müxtəlif sahələrdə ardıcıl işlərin görülməsi tələb olunur. Yol və enerji infrastrukturu burada xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət bayrağının Ağdərədə ucaldılması 2023-cü ilin sentyabr hadisələrinin simvolik nəticələrindən biri kimi yadda qalıb. Gələcəkdə şəhərin yaşayış və iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi onun regional rolunu artıracaq. Ağdərənin inkişafı ətraf ərazilərin də canlanmasına təsir göstərə bilər. Bu baxımdan şəhərin bərpası daha geniş Qarabağ strategiyasının bir hissəsidir.

20 Sentyabrın əsas məzmunlarından biri də Zəfərin gündəlik həyata çevrilməsidir. Bunun üçün yalnız dövlət rəmzlərinin bərpası kifayət etmir. İnsanların yaşaması, işləməsi, təhsil alması və sosial xidmətlərdən yararlanması üçün bütöv sistem yaradılmalıdır. Qarabağda həyata keçirilən bərpa proqramlarının əsas istiqamətlərindən biri məhz bu tələbatların qarşılanmasıdır. Xankəndidə təhsil layihələri, Xocalıda qayıdış prosesi, Xocavənddə məskunlaşma və Ağdərədə infrastrukturun inkişafı bunun müxtəlif nümunələridir. Bu proseslərin davamlılığı şəhərlərin uzunmüddətli inkişafı üçün əsas şərtlərdəndir. Qarabağda yeni həyatın qurulması mərhələli xarakter daşıyır.

Nəticə etibarilə 20 Sentyabr Azərbaycanın müasir tarixində çoxşaxəli məna daşıyan günlərdən biridir. Bu tarix həm suverenliyin bərpasını, həm də şəhərlərin yenidən dirçəldilməsini ifadə edir. Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə bu baxımdan vahid tarixi prosesin dörd mühüm ünvanıdır. Onların hər birinin özünəməxsus tarixi və sosial xüsusiyyətləri mövcuddur. Buna görə də bərpa işləri də şəhərlərin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla aparılır. Böyük Qayıdış insanların öz doğma yerləri ilə yenidən bağ qurmasına imkan verir. 20 Sentyabrın gələcək nəsillərə ötürdüyü əsas məzmun da məhz bu yeni həyat mərhələsidir.

Paylaş:

Baxılıb: 181 dəfə