Müasir Ordu Quruculuğu və Qabaqcıl Texnologiyalar

Bakı:

22 °C

83 %

9 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Müasir Ordu Quruculuğu və Qabaqcıl Texnologiyalar

Müasir Ordu Quruculuğu və Qabaqcıl Texnologiyalar

25.09.2026 [19:37]

Azərbaycanın Vətən müharibəsində (2020) və onun davamında qazandığı tarixi Zəfər yalnız Dəmir Yumruq sayəsində həyata keçirilən hərbi əməliyyatların deyil, həm də illər boyu incəliklə işlənmiş və ardıcıllıqla həyata keçirilmiş çevik diplomatik-siyasi strategiyanın məntiqi nəticəsidir. "Qələbə hərbi-siyasi yollarla təmin edildi" tezisi çağdaş Azərbaycan dövlətçilik tarixinin və hərb elminin əsas sütununu təşkil edir.

Dövlətlərin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası beynəlxalq münasibətlər sistemində mürəkkəb və çoxşaxəli prosesdir. Otuz ilə yaxın bir müddətdə işğal altında qalan Azərbaycan torpaqlarının azad edilməsi məsələsi həm beynəlxalq hüququn, həm də regionun təhlükəsizlik arxitekturasının mərkəzində dayanırdı. Beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinin kağız üzərində qaldığı bir şəraitdə Azərbaycan dövləti həm hərbi, həm də siyasi-diplomatik müstəvidə vahid və uzunmüddətli strategiya formalaşdırdı.

2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri göstərdi ki, hərbi zəfər yalnız peşəkar ordunun deyil, dözümlü siyasi iradənin və doğru zamanlanmış diplomatiyanın məhsuludur.

Qələbənin hərbi müstəvisi təkcə döyüş meydanındakı 44 günü deyil, onun arxasında duran çoxillik hazırlıq mərhələsini əhatə edir. Hərbi sahədə əldə olunan üstünlük üç əsas amillə şərtlənirdi:

Azərbaycan Silahlı Qüvvələri XXI əsrin hərb standartlarına uyğun olaraq modernləşdirildi. Hava Hücumundan Müdafiə sistemləri, yüksək dəqiqlikli raketlər və ən əsası pilotuz uçuş aparatları (PUA – "Bayraktar TB2", "Harop" və s.) döyüş əməliyyatlarının taleyini həll etdi. Düşmənin illərlə qurduğu dərin müdafiə xətləri və fortifikasiya qurğuları mühəndis-istehkam və pilotsuz aviasiya texnologiyalarının sintezi ilə qısa müddətdə yararsız hala gətirildi.

Texniki üstünlüklə yanaşı, hərbçilərin hazırlıq səviyyəsi və sarsılmaz döyüş ruhu həlledici rol oynadı. Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin Şuşa şəhərini mürəkkəb relyef şəraitində, demək olar ki, əlbəyaxa döyüşlərlə azad etməsi dünya hərb tarixinə unikal əməliyyat kimi düşdü.

Güclü ordu yaratmaq üçün güclü iqtisadiyyat tələb olunurdu. Azərbaycanın energetika layihələri vasitəsilə əldə etdiyi iqtisadi müstəqillik hərbi büdcənin artırılmasına və daxili hərbi-sənaye kompleksinin inkişafına şərait yaratdı. Bu amil xarici təzyiqlərdən azad şəkildə hərbi qərarlar qəbul etməyə imkan verdi.

Hərbi güc münaqişə zonalarında şərtləri diktə etsə də, onun nəticələrini hüquqi və siyasi müstəvidə təsbit etmək çevik diplomatiya tələb edir. Azərbaycanın siyasi müstəvidəki uğurları hərbi zəfərin təmin olunmasında müstəsna rol oynadı:

Müharibədən öncəki dövrdə Azərbaycan diplomatiyası BMT, Qoşulmama Hərəkatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və ATƏT kimi platformalarda işğal faktını və Azərbaycanın suveren hüquqlarını təsbit edən sənədlərin qəbul edilməsinə nail oldu. Bu, 2020-ci ildə həyata keçirilən əks-hücum əməliyyatlarının beynəlxalq hüququn 51-ci maddəsinə (özünümüdafiə hüququ) tam uyğun olduğunu sübut etdi.

Azərbaycan regional və qlobal güclərlə balanslaşdırılmış münasibətlər qura bildi. Türkiyə ilə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi və strateji müttəfiqlik, eləcə də Pakistanın mənəvi-siyasi dəstəyi Azərbaycanın mövqeyini möhkəmləndirdi. Eyni zamanda, digər böyük dövlətlərin prosesə neytrallığını təmin etmək diplomatiyanın böyük uğuru idi.

44 gün ərzində Azərbaycan Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin xarici media nəhənglərinə verdiyi 30-dan çox müsahibə beynəlxalq ictimaiyyətdə yaradılan dezinformasiya blokadasını yardı. Siyasi ritorika və faktlara əsaslanan məntiq müharibənin informasiya cəbhəsində də qələbəsini təmin etdi.

Hərbi əməliyyatlar nəticəsində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı, Hadrut, Cəbrayıl və Şuşanın azad edilməsi düşməni kapitulyasiya aktına imza atmışdır. Bunun nəticəsində Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları bir güllə belə atılmadan, siyasi-diplomatik yolla Azərbaycana təhvil verildi. Bu, hərbi zəfərin doğrudan da siyasi dividendə çevrilməsinin bariz nümunəsidir.

2020-ci il qələbəsindən sonra siyasi müstəvidə aparılan səbirli və məqsədyönlü strategiya 2023-cü ilin 19-20 sentyabr antiterror tədbirləri ilə yekunlaşdı. Cəmi 24 saat ərzində həyata keçirilən dəqiq hərbi həmlə separatizmə son qoydu, ardınca isə inteqrasiya və hüquqi bərpa prosesləri başlandı.

Azərbaycanın Qələbəsi hərb elminin və siyasi diplomatiyanın sintezinin parlaq nümayişidir. Hərbi güc işğala son qoymaq üçün zəruri vasitə idisə, siyasi ağıl və diplomatiya bu gücün effektiv tətbiqini, beynəlxalq səviyyədə tanınmasını və qalıcı sülhə çevrilməsini təmin etdi.

Bu zəfər göstərdi ki, yalnız hərbi gücə arxalanmaq yetərli deyil; hərbi zərbənin nə vaxt, harda və necə vurulacağını müəyyən edən siyasi uzaqgörənlik olmadıqda hərbi uğurlar yarımçıq qala bilər. Azərbaycan modeli müasir münaqişələrin həllində hərbi və siyasi komponentlərin necə mükəmməl uyğunlaşdırıla biləcəyini bütün dünyaya sübut etdi.

Nurlana Yusifova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 71 dəfə