Azərbaycan xalqının tarixində elə şəhərlər var ki, onların adı çəkiləndə insanın qəlbində xüsusi bir hiss yaranır. Şuşa da məhz belə şəhərlərimizdəndir. Qarabağın qoynunda yerləşən bu qədim şəhər əsrlər boyu Azərbaycanın mədəniyyətini, incəsənətini, milli ruhunu və zəngin tarixini özündə yaşadıb. Şuşa yalnız coğrafi məkan deyil, həm də xalqımızın yaddaşı, mənəvi dəyərləri və milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir. Bu gün Şuşa Şəhəri Gününün qeyd olunması isə həmin tarixin, qürurun və Zəfərin bir daha xatırlanması deməkdir.
1992-ci il mayın 8-də Şuşa şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. Bu hadisə Azərbaycan xalqının tarixində ağır və ağrılı bir səhifə oldu. Şuşanın işğalı ilə xalqımız özünün mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən birindən ayrı düşdü. Şəhərin tarixi abidələri, mədəni irsi və milli-mənəvi dəyərləri ciddi zərər gördü. Uzun illər ərzində Şuşaya qayıdış arzusu xalqımızın qəlbində yaşadı. Bu arzu hər zaman milli yaddaşımızın bir parçası oldu. Şuşa haqqında yazılan əsərlər, səsləndirilən mahnılar və keçirilən tədbirlər şəhərin unudulmadığını göstərirdi.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm hadisələrindən biri oldu. 44 gün davam edən müharibə xalqımızın birliyini, dövlətimizin gücünü və ordumuzun yüksək döyüş ruhunu bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Müharibənin ən mühüm mərhələlərindən biri Şuşa uğrunda aparılan mübarizə idi. Şuşanın azad edilməsi böyük tarixi və strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Azərbaycan əsgərlərinin göstərdiyi qəhrəmanlıq, fədakarlıq və iradə nəticəsində şəhər 2020-ci il noyabrın 8-də işğaldan azad edildi. Bu xəbər bütün Azərbaycanda böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. İnsanlar illərlə gözlədikləri müjdəyə qovuşdular. Şuşanın azad edilməsi xalqımızın birliyinin və Vətən sevgisinin ən parlaq nümunələrindən biri oldu. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə olunan bu tarixi Qələbə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələ təşkil etdi. Şuşa Zəfəri dövlətimizin gücünü, xalqımızın əzmini və milli iradəsini nümayiş etdirdi.
Şuşanın azad edilməsi ilə xalqımızın qarşısında yeni bir vəzifə yarandı. Bu vəzifə şəhərin yenidən qurulması, sakinlərin doğma yurdlarına qayıtması və burada normal həyat şəraitinin yaradılması idi. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində Şuşada da mühüm işlər görülür. Yaşayış kompleksləri inşa olunur, sosial obyektlər yaradılır, təhsil və səhiyyə müəssisələri fəaliyyət göstərir. Şəhərin infrastrukturu yenilənir, tarixi abidələr bərpa edilir.
2024-cü il mayın 11-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Şuşaya qayıdışı başladı. Bu hadisə şəhərin həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların Şuşaya qayıtması böyük sevinc və mənəvi rahatlıq gətirdi. Doğma evə qayıtmaq hər bir insan üçün xüsusi hissdir. Şuşalılar üçün bu qayıdış daha böyük məna daşıyır. Çünki onlar uzun illər ərzində şəhərin həsrəti ilə yaşayıblar. Bu gün Şuşada həyatın yenidən canlanması, uşaqların məktəbə getməsi, insanların öz evlərində yaşaması xalqımızın əldə etdiyi Zəfərin real nəticəsidir. Şuşanın bərpası yalnız şəhərin yenidən qurulması deyil. Bu, həm də tarixi ədalətin bərpası, milli yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə daha güclü Azərbaycan miras qoyulması deməkdir.
Şuşa Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının milli qürurunun, tarixi yaddaşının və sarsılmaz iradəsinin təntənəsidir. Bu əlamətdar gün bizə bir daha xatırladır ki, Vətən sevgisi, birlik və əzmkarlıq xalqımızın ən böyük gücüdür. Şuşa uzun illər həsrətində olduğumuz, uğrunda mübarizə apardığımız və nəhayət, azadlığına qovuşduğumuz müqəddəs şəhərimizdir. Bu gün onun küçələrində həyat yenidən canlanır, tarixi abidələri bərpa olunur, mədəni tədbirlər keçirilir və doğma sakinləri öz yurdlarına qayıdırlar.
8 Noyabr – Şuşa Şəhəri Günü münasibətilə xalqımızı təbrik edir, doğma Şuşamıza davamlı inkişaf, firavanlıq və əbədi sülh arzulayırıq. Qoy Şuşanın qədim küçələrində hər zaman musiqi səslənsin, onun tarixi abidələri gələcək nəsillərə miras qalsın və bu müqəddəs şəhər Azərbaycanın mədəniyyətini dünyaya tanıtmağa davam etsin.
Araz Xudadanov
YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri
