Qlobal Dialoq və Bölqəsəl Təhlükəsizlik Arquitekturasında Azərbaycan Təşəbbüsü: AQEM-in Bakı Zirvə Görüşünün Analitik İcmalı

Bakı:

19 °C

88 %

0 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Qlobal Dialoq və Bölqəsəl Təhlükəsizlik Arquitekturasında Azərbaycan Təşəbbüsü: AQEM-in Bakı Zirvə Görüşünün Analitik İcmalı

Qlobal Dialoq və Bölqəsəl Təhlükəsizlik Arquitekturasında Azərbaycan Təşəbbüsü: AQEM-in Bakı Zirvə Görüşünün Analitik İcmalı

21.10.2026 [13:42]

2026-cı il oktyabrın 15-də Bakı şəhəri növbəti dəfə qlobal və regional diplomatiyanın mərkəzinə çevrilərək Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 7-ci Zirvə Görüşünə ev sahibliyi etmişdir. Dünyada geostrateji gərginliklərin artdığı, beynəlxalq hüquq normalarının böhran yaşadığı və çoxtərəfli diplomatiya mexanizmlərinin yenidən qiymətləndirildiyi bir tarixi mərhələdə keçirilən bu Zirvə Görüşü, Asiya qitəsində sülh, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq mühitinin gücləndirilməsi baxımından mühüm dönüş nöqtəsidir.

Təşkilatın hazırkı sədri qismində çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev öz nitqində yalnız təşkilatdaxili prioritetləri deyil, eyni zamanda regional təhlükəsizlik, post-münaqişə dövrünün reallıqları, dinc yaşayana yaşamaq prinsipləri və qlobal nəqliyyat-logistika qovşaqlarının gələcəyi ilə bağlı konseptual baxışlarını təqdim etmişdir.

Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların aradan qaldırılmasını, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə hörmət olunmasını, ədalətli və kövrək sülhün institucional əsaslarla möhkəmləndirilməsini regional sabitliyin təməl şərti hesab edir.

Tədbir çərçivəsində üzv dövlətlərin yekdil qərarı ilə Azərbaycanın AQEM-də sədrliyinin daha iki il müddətinə uzadılması ölkəmizin yürütdüyü balansı saxlayan, etibarlı və nəticəyönümlü xarici siyasətin beynəlxalq miqyasda növbəti təsdiqidir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir neçə strateji istiqaməti əhatə edən dolğun və sistemli məzmuna malik olmuşdur. Bu istiqamətlər diplomatiya tətbiqində üç ana sütun üzərində cəmlənir.

Prezident İlham Əliyev öz çıxışında BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin onilliklər boyu kağız üzərində qalmasını və beynəlxalq mexanizmlərin təcavüzkarı cəzalandırmaqda acizliyini vurğulamışdır. Azərbaycanın 2020-ci il 44 günlük Vətən müharibəsi və ardından həyata keçirilən lokal anti-terror tədbirləri ilə öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə uyğun olaraq təkbaşına bərpa etməsi qlobal hüququn zəfəri kimi qiymətləndirilmişdir.

Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, müharibə Azərbaycanın seçimi olmamış, lakin təcavüzkarın cəzasızlığı və havadarlarının dəstəyi ölkəmizi hərbi-siyasi həll yoluna məcbur etmişdir. Bütün əzab-əziyyətlərə və dağıntılara baxmayaraq, Azərbaycan mənəvi üstünlük nümayiş etdirərək döyüş meydanında qisas aldığı, dinc əhaliyə toxunmadığı və mülki prinsiplərə sadıq qalaraq qarşı tərəfə sülh təklif etdiyi diqqətə çatdırılmışdır.

Çıxışda vurğulanmışdır ki, Qafqazda əldə olunmuş sülh hələ də kövrək xarakter daşıyır və onun qorunub saxlannması üçün regional və regionaldankənar aktordan konstruktiv yanaşma tələb olunur. Post-münaqişə dövründə Azərbaycan tərəfindən irəli sürülmüş 5 əsas prinsip Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün təməlini təşkil edir.

Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyi dövründə irəli sürdüyü təşəbbüslər, o cümlədən Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (Orta Dəhliz) inkişafı, rəqəmsal infrastrukturların (Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xətti) qurulması və yaşıl enerji keçidi məsələləri diqqət mərkəzində olmuşdur. Sədrliyin daha iki il müddətinə uzadılması Azərbaycanın Asiya qitəsində etimad quruculuğu prosesinə verdiyi real töhfənin nəticəsidir.

Prezident İlham Əliyevin Bakı Zirvə Görüşündəki nitqi müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində bir neçə mühüm yeniliyi özündə əks etdirir:

Məğlub tərəfə hərbi güclə şərtlər diktə etmək əvəzinə, beynəlxalq hüquq çərçivəsində sülh əli uzatmaq Azərbaycanın mənəvi və siyasi yetkinliyini nümayiş etdirir.

Bakının həm Qoşulmama Hərəkatına, həm COP tədbirlərinə, həm də AQEM-ə ev sahibliyi etməsi Azərbaycanı Avrasiya məkanında unikal dialoq mərkəzinə çevirir.

Enerji, nəqliyyat və rəqəmsal infrastrukturların birləşdirilməsi təhlükəsizliyi yalnız hərbi güclə deyil, eyni zamanda qarşılıqlı iqtisadi asılılıq və maraqlar balansı ilə təmin etmək modelidir.

Bakıda keçirilən AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü və Prezident İlham Əliyevin proqram xarakterli çıxışı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan yalnız öz milli maraqlarını qoruyan dövlət deyil, eyni zamanda geniş Avrasiya məkanında sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın əsas arxitektorlarından biridir.

Sədrliyin daha iki il müddətinə Azərbaycana həvalə olunması ölkəmizin diplomatik resurslarına və dövlət başçısının strateji uzaqgörənliyinə göstərilən ali etimaddır. Önümüzdəki dövrdə Azərbaycanın AQEM çərçivəsində atacağı adımlar Asiya qitəsində etimad tədbirlərinin dərinləşməsinə və regional inteqrasiya proseslərinin daha da sürətlənməsinə xidmət edəcəkdir.

Nurlana Yusifova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 69 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax