Qandan nadir gen mutasiyalarını aşkarlayan portativ cihaz hazırlanıb
10.06.2025 [10:54]
Rutgers Universitetinin Nyu-Brunsvik kampusunda mühəndislərdən ibarət bir tədqiqat qrupu nadir genetik mutasiyaların tez və dəqiq aşkarlanması üçün portativ diaqnostik cihaz hazırlayıb. Bu cihaz bir damla qan nümunəsi ilə ürək çatışmazlığına səbəb ola bilən irsi transtiretin amiloidozu (ATTR) kimi xəstəlikləri müəyyən etməyə imkan verir.
AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, araşdırma “Communications Engineering” jurnalında dərc olunub.
Transtiretin genində baş verən spesifik mutasiyalar, xüsusilə Qərbi Afrika mənşəli populyasiyalarda geniş yayılıb və vaxtında aşkar edilmədikdə ciddi ürək problemlərinə yol aça bilər. Cihazın erkən diaqnostik imkanları bu kimi halların qarşısını almaq baxımından əhəmiyyətlidir, çünki ATTR üçün mövcud müalicə üsulları erkən mərhələdə effektiv ola bilər.
Layihənin əsas tədqiqatçısı, Rutgers Mühəndislik Məktəbinin professoru Mehdi Cavanmard qeyd edir ki, mövcud genetik testlərin nəticə verməsi üçün günlər və ya həftələr lazım olur. Yeni cihaz isə daha sürətli, sərfəli və istifadəsi asan olan test üsulu təqdim edir.
Cihazın texnoloji əsasını allele-spesifik polimeraza zəncirvari reaksiya (ASPCR) təşkil edir. Bu üsul mikrofluidik çiplərdə yerləşdirilən DNT nümunələrinin elektrik empedansı üzərində təsirini ölçərək mutasiyaları aşkar edir. ASPCR ənənəvi PCR texnologiyası ilə müqayisədə daha spesifik olub, mutasiyaların hədəflənmiş şəkildə identifikasiyasına imkan verir. İlkin laboratoriya sınaqları altı xəstə nümunəsi üzərində aparılıb və cihaz mutasiyaların mövcudluğunu dəqiqliklə müəyyən edə bilib. Tədqiqatçılar texnikanın həm həssaslığını, həm də spesifikliyini artırmaq istiqamətində işlərini davam etdirir, həmçinin birdən çox mutasiyanın eyni anda aşkarlanması üçün cihazın funksional imkanlarını genişləndirməyə çalışırlarlar. Bu, gələcəkdə tək test vasitəsilə bir sıra genetik xəstəliklərin aşkarlanmasını mümkün edə bilər.
Hazırda ASPCR analiz mərhələsi mikroçipdən kənarda aparılır, lakin gələcək hədəf bu mərhələ ilə yanaşı, elektrik aşkarlama prosesini də birbaşa mikroçip üzərində birləşdirməkdir. Bu, tam inteqrasiya olunmuş, yığcam və istifadəyə hazır diaqnostik sistemin formalaşmasına gətirib çıxara bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Mədəniyyət
24 Sentyabr 18:10
Dünya
24 Sentyabr 17:24
Sosial
24 Sentyabr 16:31
Dünya
24 Sentyabr 16:30
Dünya
24 Sentyabr 15:17
Dünya
24 Sentyabr 15:16
Siyasət
24 Sentyabr 15:03
Sosial
24 Sentyabr 14:56
Formula 1
24 Sentyabr 14:55
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 14:47
Xəbər lenti
24 Sentyabr 14:42
Elanlar
24 Sentyabr 14:29
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 14:10
Siyasət
24 Sentyabr 14:02
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 13:52
Dünya
24 Sentyabr 13:50
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 13:44
Dünya
24 Sentyabr 13:39
Gündəm
24 Sentyabr 13:06
Gündəm
24 Sentyabr 12:59
Gündəm
24 Sentyabr 12:20
Siyasət
24 Sentyabr 12:07
Elm
24 Sentyabr 12:05
Dünya
24 Sentyabr 12:02
Dünya
24 Sentyabr 12:01
Dünya
24 Sentyabr 11:59
Elm
24 Sentyabr 11:57
Sosial
24 Sentyabr 11:53
Gündəm
24 Sentyabr 11:43
Sosial
24 Sentyabr 11:38
Sosial
24 Sentyabr 11:37
Formula 1
24 Sentyabr 11:35
Hadisə
24 Sentyabr 11:34
Sosial
24 Sentyabr 11:33
Sosial
24 Sentyabr 11:32
Gündəm
24 Sentyabr 11:25
İdman
24 Sentyabr 11:13
Elm
24 Sentyabr 11:11
Elm
24 Sentyabr 11:02
Elm
24 Sentyabr 10:57
Siyasət
24 Sentyabr 10:55
Dünya
24 Sentyabr 10:51
İqtisadiyyat
24 Sentyabr 10:51
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 10:49
İdman
24 Sentyabr 10:46
İqtisadiyyat
24 Sentyabr 10:44
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 10:28
YAP xəbərləri
24 Sentyabr 10:24
İqtisadiyyat
24 Sentyabr 10:19
Analitik
24 Sentyabr 09:43
Analitik
24 Sentyabr 09:17
Analitik
24 Sentyabr 08:52
Sosial
24 Sentyabr 08:39
Formula 1
24 Sentyabr 08:07
Dünya
24 Sentyabr 07:38
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 23:39
Dünya
23 Sentyabr 23:17
Dünya
23 Sentyabr 22:50
Dünya
23 Sentyabr 22:21
Dünya
23 Sentyabr 21:45
Hadisə
23 Sentyabr 21:19
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 20:58
Dünya
23 Sentyabr 20:25
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 19:42
Dünya
23 Sentyabr 19:17
Sosial
23 Sentyabr 18:31
YAP xəbərləri
23 Sentyabr 18:16
Elanlar
23 Sentyabr 17:13
YAP xəbərləri
23 Sentyabr 16:57
Sosial
23 Sentyabr 16:55
