Sülhün dili, həmrəyliyin gücü və mənəvi məsuliyyət
18.09.2026 [14:54]
Müasir dünyanın qarşılaşdığı mürəkkəb proseslər fonunda sülhün və qarşılıqlı anlaşmanın qorunması yalnız siyasi institutların deyil, cəmiyyətin mənəvi dayaqlarını formalaşdıran bütün təsisatların qarşısında dayanan mühüm vəzifələrdən biridir. Bu baxımdan dini liderlərin mövqeyi, onların cəmiyyətlərə ünvanladığı çağırışlar və müxtəlif xalqlar arasında dialoqa verdikləri töhfə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sentyabrın 15-də Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq dini nümayəndə heyətini qəbul edərkən səsləndirdiyi fikirlər də məhz bu məsələlərin aktuallığını bir daha gündəmə gətirib.
Görüşdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri dini liderlərin sülh proseslərinə münasibəti ilə bağlı olub. Prezident İlham Əliyev dini liderlərin hər bir sözünün sülhə, əməkdaşlığa, əmin-amanlığa və barışığa istiqamətlənməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bu yanaşma dinin insanları qarşıdurmaya deyil, qarşılıqlı hörmətə və anlaşmaya səsləyən mənəvi imkanlarının önə çəkilməsini nəzərdə tutur.
Bu gün dünyada dini və milli zəmində ayrı-seçkilik, dözümsüzlük və İslamofobiya ilə bağlı narahatlıqların mövcudluğu belə dialoqların əhəmiyyətini artırır. Prezident çıxışında İslam dünyasına qarşı münasibətlə bağlı narahatlığını ifadə edərək İslamofobiyanı daha geniş proseslərin tərkib hissəsi kimi təqdim edib. Belə bir şəraitdə dini alimlərin və liderlərin üzərinə düşən vəzifələrdən biri dini dəyərlərin mahiyyətinin düzgün izah olunması, insanların bir-birinə hörmət və dözümlülük prinsipləri əsasında münasibət qurmasına töhfə verilməsidir.
Azərbaycanın bu məsələyə yanaşmasında praktiki addımlar da mühüm yer tutur. Ölkənin İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və ICESCO ilə əməkdaşlığı, 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Bakıda keçirilməsi, eləcə də qarşıdakı dövrdə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün Bakıda keçirilməsinin nəzərdə tutulması dini-mədəni əməkdaşlığın beynəlxalq müstəvidə davam etdirildiyini göstərir.
Görüşdə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində dini irsin bərpasına xüsusi diqqət ayrılması da təsadüfi deyil. Prezident İlham Əliyev çıxışında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyatın bərpa olunduğunu, dini abidələrin, o cümlədən məscidlərin yenidən qurulduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bərpa prosesinə məhz məscidlərdən başlanılıb. Bu fakt dini-mədəni irsin qorunmasının dövlət siyasətində tutduğu yeri göstərən mühüm nümunə kimi diqqət çəkir.
Ağdam Cümə məscidi ilə bağlı səsləndirilən fikirlər də bu baxımdan xüsusi məna daşıyır. Azərbaycan ərazilərində yerləşən dini abidələrin bərpası yalnız tarixi tikililərin yenidən qurulması ilə məhdudlaşmır. Bu proses həm də həmin məkanların tarixi yaddaşdakı yerinin qorunmasını, dini və mədəni irsin gələcək nəsillərə çatdırılmasını qarşıya məqsəd qoyur. Görüşdə konfrans iştirakçılarının Ağdam məscidində tədbirin davam etdirilməsi və Xocalıya səfərlə bağlı məsələlərin müzakirə olunması da bu kontekstdə diqqət çəkir.
Azərbaycanın sülh gündəliyinə verdiyi əhəmiyyət də Prezidentin çıxışının mühüm istiqamətlərindən biri olub. O, Türk dünyasında və Qafqazda sülhün qorunmasının vacibliyini qeyd edib və sülh şəraitinin möhkəmləndirilməsi üçün səylərin davam etdirilməsinə çağırıb. Burada əsas məsələ yalnız müharibənin dayanması deyil, əldə olunmuş sülh şəraitinin uzunmüddətli və davamlı xarakter alması üçün qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşdırılmasıdır.
Bu baxımdan dini-mənəvi amillə siyasi və ictimai proseslər arasında qarşılıqlı əlaqə də diqqətdən kənarda qala bilməz. Dini liderlərin xalqlar arasında dialoqa, mehriban qonşuluğa və qarşılıqlı hörmətə çağırışları cəmiyyətlərdə sülh mədəniyyətinin möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər. Yəhya Bakuvinin irsinin müzakirə olunduğu beynəlxalq platformanın məhz Bakıda keçirilməsi də tarixi irslə müasir dövrün ehtiyaclarının əlaqələndirilməsi baxımından əlamətdardır.
Belə tədbirlər həmçinin Türk dünyasının müxtəlif ölkələrinin və İslam coğrafiyasının dini nümayəndələri arasında əlaqələrin genişlənməsinə imkan yaradır. Bir masa ətrafında müxtəlif ölkələrdən gəlmiş dini liderlərin, alimlərin və ictimai xadimlərin fikir mübadiləsi aparması qarşılıqlı təcrübənin bölüşdürülməsi və ortaq mənəvi dəyərlərin müzakirəsi üçün mühüm imkan formalaşdırır.
Sentyabrın 15-də keçirilən görüşün əsas məzmunu da göstərir ki, dini-mənəvi həmrəylik yalnız tarixi irsin xatırlanması deyil, həm də bu irsin müasir dünyanın ehtiyaclarına uyğun şəkildə yaşadılması məsələsidir. Sülhə, qarşılıqlı hörmətə, insan ləyaqətinə və əməkdaşlığa əsaslanan yanaşmaların gücləndirilməsi müxtəlif cəmiyyətlərin ortaq maraqlarından biri olaraq qalır. Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi bu beynəlxalq görüşlər həmin məsələlərin müzakirəsi üçün mühüm dialoq imkanları yaradıb.
Aidə İsgəndərli
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının gənc fəalı
Xəbər lenti
Hamısına baxİqtisadiyyat
23 Sentyabr 14:58
İdman
23 Sentyabr 14:33
Dünya
23 Sentyabr 14:10
Dünya
23 Sentyabr 13:56
İdman
23 Sentyabr 13:44
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 13:18
Sosial
23 Sentyabr 13:11
Gündəm
23 Sentyabr 13:03
Gündəm
23 Sentyabr 12:40
Sosial
23 Sentyabr 12:33
Formula 1
23 Sentyabr 12:25
Gündəm
23 Sentyabr 12:19
Dünya
23 Sentyabr 12:08
Dünya
23 Sentyabr 12:00
Siyasət
23 Sentyabr 11:45
Elm
23 Sentyabr 11:43
Dünya
23 Sentyabr 11:41
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 11:39
Hadisə
23 Sentyabr 11:38
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 11:33
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 11:32
Siyasət
23 Sentyabr 11:31
Gündəm
23 Sentyabr 11:29
YAP xəbərləri
23 Sentyabr 11:28
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 11:26
Gündəm
23 Sentyabr 11:25
Sosial
23 Sentyabr 11:22
Elm
23 Sentyabr 11:22
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 11:19
Mədəniyyət
23 Sentyabr 10:56
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 10:52
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 10:47
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 10:45
Gündəm
23 Sentyabr 10:37
Dünya
23 Sentyabr 10:34
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 10:28
İqtisadiyyat
23 Sentyabr 10:26
Sosial
23 Sentyabr 10:25
Sosial
23 Sentyabr 10:24
Analitik
23 Sentyabr 09:40
Analitik
23 Sentyabr 09:17
Elm
23 Sentyabr 08:59
Sosial
23 Sentyabr 08:37
Gündəm
23 Sentyabr 08:14
Dünya
22 Sentyabr 23:34
İqtisadiyyat
22 Sentyabr 23:12
Dünya
22 Sentyabr 22:53
Dünya
22 Sentyabr 22:19
Dünya
22 Sentyabr 21:42
Dünya
22 Sentyabr 21:15
Sosial
22 Sentyabr 20:58
Dünya
22 Sentyabr 20:21
İqtisadiyyat
22 Sentyabr 20:18
Elm
22 Sentyabr 20:17
Elm
22 Sentyabr 20:12
Dünya
22 Sentyabr 19:45
YAP xəbərləri
22 Sentyabr 19:37
Dünya
22 Sentyabr 19:17
Dünya
22 Sentyabr 18:35
Analitik
22 Sentyabr 18:19
Dünya
22 Sentyabr 17:26
Dünya
22 Sentyabr 16:40
Sosial
22 Sentyabr 16:12
Formula 1
22 Sentyabr 15:56
Dünya
22 Sentyabr 15:32
İqtisadiyyat
22 Sentyabr 15:21
Elanlar
22 Sentyabr 15:20
Siyasət
22 Sentyabr 15:20
Siyasət
22 Sentyabr 15:20
Siyasət
22 Sentyabr 15:19

