20 Sentyabr – Azərbaycanın suverenliyinin Zəfər salnaməsi

Bakı:

23 °C

78 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / 20 Sentyabr – Azərbaycanın suverenliyinin Zəfər salnaməsi

20 Sentyabr – Azərbaycanın suverenliyinin Zəfər salnaməsi

18.09.2026 [14:56]

Bayram Aslanov,

YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri

Xalqımızın milli yaddaşına, dövlətçilik tariximizə və gələcək nəsillərin dünyagörüşünə həkk olunan 20 Sentyabr Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpa edildiyi gün kimi müasir tariximizdə xüsusi yer tutur. 20 Sentyabra aparan yol Azərbaycanın üç onillik ərzində keçdiyi mürəkkəb və ağır mübarizənin nəticəsi idi.

2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin genişmiqyaslı təxribatından sonra başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycan Ordusu bir sıra şəhər, qəsəbə və kəndləri işğaldan azad etdi. Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi müharibənin taleyində həlledici hadisələrdən biri oldu. Noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin imzaladığı üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatlar dayandırıldı. Beləliklə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələ başa çatdı. Lakin qarşıda dövlət suverenliyinin bütün ölkə ərazisində təmin edilməsi kimi mühüm vəzifə qalırdı.

2023-cü il sentyabrın 19-da Qarabağda baş verən genişmiqyaslı təxribatlardan sonra Azərbaycan Ordusu antiterror əməliyyatına başladı. Əməliyyat cəmi 23 saat davam etdi və sentyabrın 20-də başa çatdı. Azərbaycan Prezidentinin sərəncamında qeyd olunduğu kimi, əməliyyat nəticəsində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşunun bərpası təmin edildi və ölkənin dövlət suverenliyi tam bərpa olundu.

20 Sentyabr bununla yalnız hərbi hadisənin başa çatdığı tarix deyil, dövlətçiliyimizin ərazi baxımından bütövləşdiyi gün kimi tarixə düşdü.

Ölkə Prezidenti İlham Əliyev 20 sentyabr 2024-cü ildə Xankəndidə Qarabağ Universitetinin açılışında çıxışı zamanı həmin günün əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq bildirmişdi ki, bir il əvvəl Azərbaycan Ordusu dövlət suverenliyini tam bərpa edib. Dövlət başçısı həmçinin Vətən müharibəsi və antiterror əməliyyatı zamanı 3200-dən çox hərbçinin şəhid olduğunu qeyd etmişdi.

Suverenlik anlayışı dövlətin öz ərazisində ali hakimiyyətə malik olması, daxili və xarici siyasətini müstəqil şəkildə müəyyən etməsi deməkdir. Azərbaycan üçün bu anlayış xüsusi tarixi məna daşıyır. 20 Sentyabr 2023-cü il Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm mərhələdir.

Dövlət suverenliyi yalnız xəritədə müəyyən edilmiş sərhədlər anlayışı ilə məhdudlaşmır. Suverenlik həm də qanunun aliliyi, dövlət institutlarının fəaliyyəti, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsi, iqtisadi müstəqillik və milli təhlükəsizlik deməkdir.

Azərbaycanın son illərdə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dağıdılmış şəhərlərin yenidən qurulması, yolların, hava limanlarının, enerji və kommunikasiya infrastrukturunun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin bərpası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi suverenliyin praktiki müstəvidə möhkəmləndirilməsinin nümunələridir. Bu proses həm də Zəfərin yalnız hərbi nəticə olmadığını göstərir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan quruculuq Azərbaycanın qarşısında yeni inkişaf mərhələsi açır.

20 Sentyabrın Azərbaycan tarixində əhəmiyyətini artıran başqa bir məqam da həmin günün Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü kimi müəyyən edilməsidir. Beləliklə, 20 Sentyabr həm dövlət suverenliyinin bərpasını, həm də Azərbaycanın Qarabağ şəhərlərinin yeni tarixinin başlanğıcını ifadə edən rəmzi tarixə çevrilib. Xankəndidə Azərbaycan bayrağının dalğalanması, Xocalıda, Xocavənddə və Ağdərədə dövlət quruculuğu prosesinin həyata keçirilməsi xalqımızın uzun illər gözlədiyi tarixi reallığın təcəssümüdür.

Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edilməsi ilə yanaşı, 2025-ci ilin Azərbaycanda “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi də bu anlayışların dövlətçilik tariximizdəki yerini göstərən mühüm addım oldu. Bu faktlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Müstəqil dövlət, Konstitusiya, ərazi bütövlüyü və suverenlik vahid dövlətçilik sisteminin əsas sütunlarıdır.

Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran əsas məsələlərdən biri əldə olunmuş tarixi nəticələrin davamlı inkişaf və quruculuq prosesinə çevrilməsidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası, təhlükəsizliyin təmin olunması, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, iqtisadi potensialın yaradılması və insanların öz doğma yurdlarına qayıtması Azərbaycanın yeni mərhələsinin əsas istiqamətlərindəndir. 20 Sentyabr həm də Azərbaycan xalqının yaddaşında şəhidlərin müqəddəs xatirəsi, hərbçilərin qəhrəmanlığı, uzun illər davam edən mübarizə və tarixi Zəfərlə bağlı olan gündür. Bu tarix bizə bir daha göstərir ki, dövlətçilik yalnız siyasi institutlardan ibarət deyil. Dövlətçilik həm də milli birlik, vətən sevgisi, tarixi yaddaş və gələcəyə məsuliyyət deməkdir.

Bu günün əsas mesajı isə gələcək nəsillərə ünvanlanır: suverenlik böyük tarixi qələbə olmaqla yanaşı, onu qorumağı, möhkəmləndirməyi və inkişaf etdirməyi tələb edən milli məsuliyyətdir.

Paylaş:

Baxılıb: 115 dəfə