Alimlər planetimizə düşən meteoritlərin mənşəyini tapıblar
19.10.2024 [17:57]
Kosmosdan Yerə düşən qayalar – meteoritlər planetimizin yarandığı təxminən 4,5 milyard il əvvəldən bu günədək bəzi kataklizmlərə səbəb olub. Bəs bu kosmik qayalar tam olaraq haradan gəlir? Alimlərin yeni tədqiqatları bu suala cavab verir.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, uzun illər ərzində Yerə düşən meteoritlərin və Günəş sistemimizi əhatə edən asteroidlərin tərkibini öyrənən astronomların fikrincə, məlum meteorit zərbələrinin təxminən 70 faizi Günəş sistemimizin Mars və Yupiter arasındakı əsas asteroid qurşağında yerləşən üç qrup asteroiddən qaynaqlanır. Ümumilikdə, üç fərqli tədqiqatdan sonra alimlər indi də Yerə doğru istiqamət alan on minlərlə məlum meteoritin əksəriyyətinin mənşəyini izah edə biliblər.
Tədqiqatın bir hissəsi olaraq, astronomlar əsas asteroid qurşağında Günəşin ətrafında fırlanan asteroid ailələrinin formalaşması və təkamülünü modelləşdirməyə imkan verən ədədi simulyasiyalar həyata keçiriblər.
Praqadakı Çarlz Universitetinin astronomu Miroslav Brozun aparıcı müəllifi olduğu və “Nature and Astronomy” jurnalında dərc edilmiş iki tədqiqatda qeyd olunur ki, bu, oxşar orbitlərə malik olan bir qrup asteroiddir, çünki onlar iki asteroidin toqquşması zamanı yaranıblar. Əsas asteroid qurşağındakı toqquşmalar kosmosda təsadüfən uçan qaya parçalarını ətrafa göndərir, nəticədə bəziləri Yerə çarpılır.
Çilidəki Avropa Cənub Rəsədxanasının astronomu Mixael Marssetin “Nature” jurnalında dərc olunan məqaləsində qeyd edilir ki, astronomlara 70 mindən çox meteorit məlum olsa da, onların tərkibinə görə yalnız 6 faizi Aydan, Marsdan və ya əsas asteroid qurşağındakı ən böyük asteroidlərdən biri olan Vestadan gəlib. Digər meteoritlərin mənbəyi naməlum olaraq qalır.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, təxminən 40 milyon il əvvəl yaranmış Massalia asteroid ailəsi məlum Yer meteoritlərinin 37 faizini təşkil edən “L xondrit” adlı meteoritlər sinfini təşkil edir, 5,8 milyon il əvvəl yaranmış Karin ailəsi və 7,6 milyon il əvvəl yaranmış Koronis ailəsi isə 33 faiz olan “H xondrit” meteoritlər sinfinə aiddir.
Yerə düşən meteoritlərin daha 8 faizi əsas asteroid qurşağındakı Flora və Nisa asteroid ailələrinə aid edilə bilər. Əvvəlki araşdırmalar göstərdi ki, meteoritlərin 1 faizdən az hissəsi Marsdan və Aydan gəlib. Tədqiqatçılar hələ də məlum Yer meteoritlərinin təxminən 15 faizinin mənşəyini araşdırırlar.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
17 Sentyabr 23:39
Dünya
17 Sentyabr 23:17
Sosial
17 Sentyabr 22:43
Dünya
17 Sentyabr 22:25
Dünya
17 Sentyabr 21:50
Dünya
17 Sentyabr 21:18
Dünya
17 Sentyabr 20:45
Dünya
17 Sentyabr 20:17
Dünya
17 Sentyabr 19:59
Xəbər lenti
17 Sentyabr 19:21
Xəbər lenti
17 Sentyabr 18:26
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 17:59
Siyasət
17 Sentyabr 17:24
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Gündəm
17 Sentyabr 17:16
Gündəm
17 Sentyabr 17:04
Gündəm
17 Sentyabr 17:01
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:49
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:47
Analitik
17 Sentyabr 16:45
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:42
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:39
Gündəm
17 Sentyabr 16:11
Gündəm
17 Sentyabr 15:52
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 15:47
Hadisə
17 Sentyabr 15:27
Xəbər lenti
17 Sentyabr 15:10
Siyasət
17 Sentyabr 15:06
Sosial
17 Sentyabr 15:01
Siyasət
17 Sentyabr 14:57
Siyasət
17 Sentyabr 14:55
Siyasət
17 Sentyabr 14:13
İdman
17 Sentyabr 13:59
Gündəm
17 Sentyabr 12:57
Xəbər lenti
17 Sentyabr 12:55
Xəbər lenti
17 Sentyabr 12:53
Sosial
17 Sentyabr 12:22
Sosial
17 Sentyabr 12:21
İqtisadiyyat
17 Sentyabr 12:20
Sosial
17 Sentyabr 12:19
Siyasət
17 Sentyabr 11:08
Gündəm
17 Sentyabr 11:02
Siyasət
17 Sentyabr 10:15
İqtisadiyyat
17 Sentyabr 09:58
Analitik
17 Sentyabr 09:25
Analitik
17 Sentyabr 08:50
MEDİA
17 Sentyabr 08:36
İqtisadiyyat
16 Sentyabr 23:31
Dünya
16 Sentyabr 23:19
Dünya
16 Sentyabr 22:56
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 22:26
İdman
16 Sentyabr 22:20
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 22:14
Elanlar
16 Sentyabr 22:10
İqtisadiyyat
16 Sentyabr 21:43
Dünya
16 Sentyabr 21:18
Dünya
16 Sentyabr 20:49
Dünya
16 Sentyabr 20:25
Dünya
16 Sentyabr 19:52
Dünya
16 Sentyabr 19:17
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 19:03
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:48
Dünya
16 Sentyabr 18:29
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:03
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:01
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 17:57
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 17:53
Dünya
16 Sentyabr 17:35
