Təbiətin pıçıltısınıdan doğan poeziya

Bakı:

24 °C

41 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Ədəbiyyat / Təbiətin pıçıltısınıdan doğan poeziya

Təbiətin pıçıltısınıdan doğan poeziya

07.05.2026 [08:31]

Musa Yaqub dağların, çayların, insan qəlbinin şairi idi...

Musa Yaqub Azərbaycan ədəbiyyatının ən kövrək duyğulu, təbiətə və insana dərin bağlılığı ilə seçilən şairlərindən biri kimi yaddaşlarda yaşayır. Onun şeirlərində sanki dağların sükutu, çayların pıçıltısı, kənd yollarının tozu və insan qəlbinin gizli ağrıları bir-birinə qarışaraq elə bir ahəng yaradır ki, oxucu hər misrada həm öz keçmişini, həm də itirdiyi sadəliyin izlərini tapır. Onun yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın şəkildə hiss olunur ki, Musa Yaqub üçün söz sadəcə ifadə vasitəsi deyil, eyni zamanda bir yaddaş sandığıdır. O sandıqda uşaqlıq xatirələri, insan münasibətlərinin incə çalarları və zamanın dəyişməsi ilə yaranan nisgil elə ustalıqla qorunur ki, hər bir şeir oxucuya tanış görünür.

Bu gün Xalq şairinin vəfatından beş il ötür. Musa Yaqub 2021-ci il mayın 7-də İsmayıllı rayonunda 84 yaşında dünyasını dəyişib. Yaşadığı İsmayıllı rayonunun Buynuz kənd qəbiristanlığında həyat yoldaşının məzarının yanında torpağa tapşırılıb.

Ədəbi fəaliyyətə 1957-ci ildə “Azərbaycan” qəzetində çap olunan “İki qəlb, iki dünya” poeması ilə başlayıb. “Yarpaqlar oxuyur” (1966), “Bu məhəbbət yaşadır məni” (1966, 1970), “Mənim kainatım” (1973), “Üzü bəri baxan dağlar” (1977), “Yaxşı ki, sən varsan” (1979), “Bir sim üstə” (1983), “İki qəlbin işığı” (1985), “Mənim sevgi taleyim” (1988), “Ürəyimdə yerin qaldı” (1992), “Nanə yarpağı” (1996), “Payızdan yaza yol varmı” (1999), “Ruhumla söhbət” (2000), “Bu dünyanın qara daşı göyərməz” (2007), “Dövrün dəyirmanı” (2012) şeirlər və poemalar kitablarının müəllifidir.

Şairin dili sadə görünsə də, bu sadəliyin arxasında böyük bir fəlsəfi dərinlik gizlənir, çünki o, mürəkkəb fikirləri bəzəkli söz yığınları ilə deyil, səmimi və axıcı ifadələrlə çatdıraraq oxucunu düşünməyə, hiss etməyə və bəzən də susaraq anlamağa dəvət edir. Bu xüsusiyyət onun poeziyasını həm xalq ruhuna yaxınlaşdırır, həm də onu zamansız və universal edir.

Musa Yaqubun şeirlərində tez-tez rast gəlinən təbiət motivləri sadəcə təsvir xarakteri daşımır, əksinə, insan ruhunun aynası kimi çıxış edir, çünki onun üçün küləyin əsintisi, yarpağın titrəyişi və ya yağışın damcıları insanın daxili aləminin müxtəlif halları ilə səsləşir. Bu paralellik şeirlərə xüsusi bir emosional güc qazandırır. Eyni zamanda, onun yaradıcılığında tənhalıq, sakit kədər xətti də açıq şəkildə hiss olunur. Bu kədər nə ümidsizlikdir, nə də qaranlıq bir ruh halı, əksinə, həyatın faniliyini dərk edən, keçən zamanın geri dönməzliyini anlayan və buna baxmayaraq gözəllikləri qorumağa çalışan bir insanın dərin və ləyaqətli duyğularının ifadəsidir.

Bütün bunlarla yanaşı, Musa Yaqubun poeziyası oxucuya təkcə estetik zövq vermir, həm də onu öz köklərinə, torpağına, keçmişinə və ən əsası, insan olaraq öz daxili aləminə qaytarır. Bu səbəbdən onun şeirləri oxunduqca köhnəlmir, əksinə, hər dəfə yeni bir məna qatını açaraq oxucunu yenidən öz sehrinə salır və uzun müddət yaddaşdan silinməyən bir təsir buraxır.

Söz yox ki, Azərbaycan poeziyasında öz dəst-xətti, fərqli üslubu olan, hər kəsin yaradıcılığına sonsuz məhəbbət bəslədiyi Musa Yaqub şair kimi heç vaxt unudulmayacaq.

Dünyanın adi daşı ilə insan dilində danışmağı bacarmış şair necə yaddan çıxa bilər...

Leyləklərin çöp yuvası boş qalıb,

Bahar gedib, payız gəlib, qış qalıb,

Göy çəməndə ocaq yanıb, daş qalıb,

Bu dünyanın qara daşı göyərməz.

Onu “Bu dünyanın qara daşı göyərməz” şeiri məşhurlaşdırdı. Təsadüfi deyil ki, bu şeirinə 80-dən çox nəzirə yazılıb.

Prezident İlham Əliyevin 25 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Musa Yaqub “Xalq şairi” fəxri adına layiq görülüb.

Yeganə BAYRAMOVA

Paylaş:

Baxılıb: 176 dəfə