Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar
02.06.2026 [19:20]
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə molibden oksixlorid kristalının (MoOCl₂) optik xüsusiyyətlərini ətraflı şəkildə araşdırıb. Bu material gələcəkdə ultra nazik eynəklərin və “ağıllı” kontakt linzaların yaradılmasında əsas ola bilər. Tədqiqatın nəticələri “Nano Letters” jurnalında dərc olunub.
Demək olar nəzərə çarpmayan və daşına bilən cihazların hazırlanması ənənəvi linzalardan və digər iri optik komponentlərdən imtinanı zəruri edir. Buna görə alimlər işığı ayrı-ayrı atomlar səviyyəsində idarə edə bilən materiallar axtarırlar.
“XPANCEO” şirkətinin tədqiqatçıları Sinqapur Milli Universiteti və Çexiya Kimya-Texnologiya Universitetindən olan həmkarları ilə birlikdə müəyyən ediblər ki, MoOCl₂ kristalı optik qurğuların ölçüsünü kəskin şəkildə azaltmağa imkan verən qeyri-adi xüsusiyyətlərə malikdir.
Alimlər bu materialı “optik xameleon” adlandırırlar. Kristalın yerləşmə istiqamətindən asılı olaraq ya metal kimi davranaraq işığı əks etdirir, ya da şüşə kimi onu sərbəst şəkildə buraxır. Bu xüsusiyyət materialın optik anizotropiyasının, yəni xassələrinin işığın yayılma istiqamətindən asılı olmasının son dərəcə yüksək olması ilə bağlıdır.
Aparılan ölçmələr göstərib ki, bu material işıq dalğalarının istiqamətini dəyişmək qabiliyyətinə görə təbii maddələr arasında rekord xüsusiyyətə malikdir. Bundan başqa, tədqiqatçılar nadir bir effekt də müşahidə ediblər. Belə ki, yaşıl spektrin müəyyən hissəsində kristalın daxilində işıq əhəmiyyətli dərəcədə yavaşıyır, elektromaqnit sahəsi isə güclənir. Bu da işıqla maddə arasında qarşılıqlı təsirin səmərəliliyini xeyli artırır.
Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, bu xüsusiyyət yeni nəsil foton mikrosxemlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İşıqla material arasında güclənmiş qarşılıqlı təsir məlumatların emalını sürətləndirə, eyni zamanda cihazların enerji sərfiyyatını azalda bilər.
MoOCl₂ ultra nazik polyarizatorlarda, nanofoton qurğularında, miniatür işıqötürücülərdə və foton prosessorlarda istifadə oluna bilər. Gələcəkdə bu texnologiyalar əlavə reallıq funksiyalı kontakt linzaların və insan saçından minlərlə dəfə nazik olacaq digər kompakt optik sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
05 İyun 23:49
Dünya
05 İyun 23:25
Dünya
05 İyun 23:10
Dünya
05 İyun 22:41
Dünya
05 İyun 22:37
İqtisadiyyat
05 İyun 22:16
Dünya
05 İyun 21:55
MEDİA
05 İyun 21:49
Dünya
05 İyun 21:27
Dünya
05 İyun 21:05
Xəbər lenti
05 İyun 21:00
Dünya
05 İyun 20:42
Sosial
05 İyun 20:36
Dünya
05 İyun 20:19
Dünya
05 İyun 19:51
Siyasət
05 İyun 19:26
İqtisadiyyat
05 İyun 19:23
Dünya
05 İyun 19:10
Dünya
05 İyun 18:15
Xəbər lenti
05 İyun 18:14
Sosial
05 İyun 17:59
Müsahibə
05 İyun 17:21
Siyasət
05 İyun 16:36
Sosial
05 İyun 16:30
İdman
05 İyun 16:28
Sosial
05 İyun 15:56
Siyasət
05 İyun 15:38
Siyasət
05 İyun 15:29
Gündəm
05 İyun 15:26
Gündəm
05 İyun 15:25
Dünya
05 İyun 15:19
Sosial
05 İyun 14:52
Dünya
05 İyun 14:45
Siyasət
05 İyun 14:44
Xəbər lenti
05 İyun 14:27
YAP xəbərləri
05 İyun 14:02
Siyasət
05 İyun 13:55
YAP xəbərləri
05 İyun 13:49
Siyasət
05 İyun 13:21
Sosial
05 İyun 12:36
Siyasət
05 İyun 12:23
Gündəm
05 İyun 12:11
Elanlar
05 İyun 12:02
Gündəm
05 İyun 11:57
Xəbər lenti
05 İyun 11:44
Gündəm
05 İyun 11:37
İqtisadiyyat
05 İyun 11:34
Gündəm
05 İyun 11:25
Elm
05 İyun 11:23
Siyasət
05 İyun 11:11
Sosial
05 İyun 11:10
Gündəm
05 İyun 10:51
İqtisadiyyat
05 İyun 10:32
Gündəm
05 İyun 10:29
Analitik
05 İyun 10:16
Analitik
05 İyun 09:58
Analitik
05 İyun 09:34
Sosial
05 İyun 09:16
Sosial
05 İyun 08:53
Ədəbiyyat
05 İyun 08:30
İdman
04 İyun 23:42
Dünya
04 İyun 23:42
Hadisə
04 İyun 23:17
Dünya
04 İyun 22:59
Siyasət
04 İyun 22:53
Dünya
04 İyun 22:26
Dünya
04 İyun 21:43
Dünya
04 İyun 21:19
Dünya
04 İyun 20:45
İqtisadiyyat
04 İyun 20:27
