Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar
02.06.2026 [19:20]
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə molibden oksixlorid kristalının (MoOCl₂) optik xüsusiyyətlərini ətraflı şəkildə araşdırıb. Bu material gələcəkdə ultra nazik eynəklərin və “ağıllı” kontakt linzaların yaradılmasında əsas ola bilər. Tədqiqatın nəticələri “Nano Letters” jurnalında dərc olunub.
Demək olar nəzərə çarpmayan və daşına bilən cihazların hazırlanması ənənəvi linzalardan və digər iri optik komponentlərdən imtinanı zəruri edir. Buna görə alimlər işığı ayrı-ayrı atomlar səviyyəsində idarə edə bilən materiallar axtarırlar.
“XPANCEO” şirkətinin tədqiqatçıları Sinqapur Milli Universiteti və Çexiya Kimya-Texnologiya Universitetindən olan həmkarları ilə birlikdə müəyyən ediblər ki, MoOCl₂ kristalı optik qurğuların ölçüsünü kəskin şəkildə azaltmağa imkan verən qeyri-adi xüsusiyyətlərə malikdir.
Alimlər bu materialı “optik xameleon” adlandırırlar. Kristalın yerləşmə istiqamətindən asılı olaraq ya metal kimi davranaraq işığı əks etdirir, ya da şüşə kimi onu sərbəst şəkildə buraxır. Bu xüsusiyyət materialın optik anizotropiyasının, yəni xassələrinin işığın yayılma istiqamətindən asılı olmasının son dərəcə yüksək olması ilə bağlıdır.
Aparılan ölçmələr göstərib ki, bu material işıq dalğalarının istiqamətini dəyişmək qabiliyyətinə görə təbii maddələr arasında rekord xüsusiyyətə malikdir. Bundan başqa, tədqiqatçılar nadir bir effekt də müşahidə ediblər. Belə ki, yaşıl spektrin müəyyən hissəsində kristalın daxilində işıq əhəmiyyətli dərəcədə yavaşıyır, elektromaqnit sahəsi isə güclənir. Bu da işıqla maddə arasında qarşılıqlı təsirin səmərəliliyini xeyli artırır.
Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, bu xüsusiyyət yeni nəsil foton mikrosxemlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İşıqla material arasında güclənmiş qarşılıqlı təsir məlumatların emalını sürətləndirə, eyni zamanda cihazların enerji sərfiyyatını azalda bilər.
MoOCl₂ ultra nazik polyarizatorlarda, nanofoton qurğularında, miniatür işıqötürücülərdə və foton prosessorlarda istifadə oluna bilər. Gələcəkdə bu texnologiyalar əlavə reallıq funksiyalı kontakt linzaların və insan saçından minlərlə dəfə nazik olacaq digər kompakt optik sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:07
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:03
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 19:00
Dünya
18 Sentyabr 18:25
Analitik
18 Sentyabr 18:15
Dünya
18 Sentyabr 17:45
Dünya
18 Sentyabr 17:19
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:30
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 16:23
Dünya
18 Sentyabr 16:23
Elanlar
18 Sentyabr 16:21
Din
18 Sentyabr 16:12
Dünya
18 Sentyabr 16:04
Dünya
18 Sentyabr 15:52
Dünya
18 Sentyabr 15:48
Mədəniyyət
18 Sentyabr 15:47
Elm
18 Sentyabr 15:40
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 15:32
Dünya
18 Sentyabr 15:31
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 14:56
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 14:54
Dünya
18 Sentyabr 14:50
Sosial
18 Sentyabr 14:50
Siyasət
18 Sentyabr 14:28
Dünya
18 Sentyabr 14:27
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 13:55
Dünya
18 Sentyabr 13:42
Dünya
18 Sentyabr 13:19
YAP xəbərləri
18 Sentyabr 13:07
Dünya
18 Sentyabr 12:50
Gündəm
18 Sentyabr 12:35
Dünya
18 Sentyabr 12:21
Formula 1
18 Sentyabr 12:12
Hadisə
18 Sentyabr 12:12
Elm
18 Sentyabr 12:11
Mədəniyyət
18 Sentyabr 12:10
İdman
18 Sentyabr 12:10
Sosial
18 Sentyabr 11:55
Sosial
18 Sentyabr 11:49
Gündəm
18 Sentyabr 11:46
.jpeg&width=120)
Xəbər lenti
18 Sentyabr 11:39
Sosial
18 Sentyabr 11:30
Gündəm
18 Sentyabr 11:28
Siyasət
18 Sentyabr 11:04
İqtisadiyyat
18 Sentyabr 10:54
Sosial
18 Sentyabr 10:43
Siyasət
18 Sentyabr 10:21
Siyasət
18 Sentyabr 09:45
Siyasət
18 Sentyabr 09:41
Analitik
18 Sentyabr 09:17
Ədəbiyyat
18 Sentyabr 08:59
Mədəniyyət
18 Sentyabr 08:30
Dünya
17 Sentyabr 23:39
Dünya
17 Sentyabr 23:17
Sosial
17 Sentyabr 22:43
Dünya
17 Sentyabr 22:25
Dünya
17 Sentyabr 21:50
Dünya
17 Sentyabr 21:18
Dünya
17 Sentyabr 20:45
Dünya
17 Sentyabr 20:17
Dünya
17 Sentyabr 19:59
Xəbər lenti
17 Sentyabr 19:21
Xəbər lenti
17 Sentyabr 18:26
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 17:59
Siyasət
17 Sentyabr 17:24
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Gündəm
17 Sentyabr 17:16
Gündəm
17 Sentyabr 17:04
