Rəqəmsal İpək Yolunun mərkəzində yeni imkanlar, qlobal data tranziti və regionun texnoloji mərkəzinə çevrilmə strategiyası

Bakı:

11 °C

87 %

6 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Rəqəmsal İpək Yolunun mərkəzində yeni imkanlar, qlobal data tranziti və regionun texnoloji mərkəzinə çevrilmə strategiyası

Rəqəmsal İpək Yolunun mərkəzində yeni imkanlar, qlobal data tranziti və regionun texnoloji mərkəzinə çevrilmə strategiyası

17.02.2026 [22:34]

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan son illərdə öz iqtisadi modelini sürətlə transformasiya edərək yeni bir inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Bu mərhələnin ana xəttini ölkənin rəqəmsal potensialının realizasiyası təşkil edir. Dövlət başçısının “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusuna həsr olunmuş müşavirədəki proqram xarakterli çıxışı, əslində, ölkənin yaxın onilliklərdəki texnoloji mənzərəsini müəyyən edən strateji yol xəritəsidir. Bu çıxışda ən çox vurğulanan və Azərbaycanın rəqabət üstünlüyünü şərtləndirən fundamental faktorlardan biri məhz ölkəmizin əlverişli coğrafi mövqeyidir. Lakin bu dəfə söhbət sadəcə fiziki yolların kəsişməsindən deyil, qlobal informasiya axınlarının idarə olunduğu rəqəmsal qovşaqdan gedir. Tarix boyu Böyük İpək Yolunun mərkəzində yerləşən Azərbaycan, bu gün həmin missiyanı müasir texnologiyalar vasitəsilə bərpa edir. Coğrafi mövqeyimiz bizə Avropa və Asiya arasında ən qısa, ən təhlükəsiz və ən effektiv data magistralını qurmaq imkanı verir. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bizim coğrafiyamız bizim taleyimizdir və biz bu taleyi rəqəmsal dividendlərə çevirməyi bacarmalıyıq. Bu kontekstdə "Rəqəmsal İpək Yolu" layihəsi çərçivəsində Xəzər dənizinin dibi ilə çəkilən fiber-optik kabel xətləri Azərbaycanı regionun əsas data ötürücüsünə çevirir. Bu, sadəcə internet sürətinin artması deyil, həm də beynəlxalq telekommunikasiya bazarında Azərbaycanın tranzit ölkə kimi çəkisinin artması deməkdir. Azərbaycanın coğrafi üstünlüyü həm də "Rəqəmsal Hub" layihəsinin reallaşdırılması üçün ideal zəmin yaradır. Ölkəmiz şərqdən gələn böyük məlumat kütlələrini qəbul edib qərbə, şimaldan gələn axınları isə cənuba yönləndirən rəqəmsal darvaza rolunu oynayır. Bu strateji mövqe bizə imkan verir ki, ölkə ərazisində böyük həcmli Data Mərkəzləri (Data Centers) quraq. Beynəlxalq texnoloji nəhənglərin öz serverlərini və bulud texnologiyalarını Azərbaycanda yerləşdirməyə olan marağı da məhz bu coğrafi əlçatanlıq və strateji sabitliklə bağlıdır. Dövlət başçısının da qeyd etdiyi kimi, coğrafi mövqe bizə iqtisadiyyatın neft-qaz sektorundan asılılığını minimuma endirmək və "bilik iqtisadiyyatı"na keçidi sürətləndirmək üçün unikal şans tanıyır. Eyni zamanda, bu coğrafi üstünlük milli təhlükəsizlik və rəqəmsal suverenlik baxımından da müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan öz rəqəmsal infrastrukturunu elə bir arxitektura üzərində qurur ki, bu həm daxili tələbatı tam ödəyir, həm də regional miqyasda xidmət ixracatçısına çevrilir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə tətbiq olunan "Ağıllı şəhər" və "Ağıllı kənd" layihələri də bu ümumi rəqəmsal arxitekturanın bir parçasıdır və bu ərazilərin coğrafi yerləşməsi gələcəkdə həmin bölgələrin də rəqəmsal dəhlizlərə inteqrasiyasını təmin edəcəkdir. Prezident İlham Əliyevin diqqət çəkdiyi bu "üstünlük" Azərbaycanı sadəcə enerji resursları ilə zəngin ölkə imicindən çıxararaq, intellektual xidmətlər və yüksək texnologiyalar ixrac edən müasir dövlətə çevirir. Rəqəmsal arxitektura quruculuğu prosesində coğrafi mövqedən bir rıçaq kimi istifadə olunması, ölkəmizin qlobal rəqabətdə ön sıralara çıxmasını təmin edən ən mühüm amildir. Bu strategiya Azərbaycanın müstəqil xarici siyasətini rəqəmsal dünyada da təsbit edir və ölkəmizi Avrasiyanın əvəzolunmaz texnoloji tərəfdaşına çevirir.

Pərviz Məcnunov

YAP Laçın rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 284 dəfə