Türk Marşının yaradıcısı

Bakı:

25 °C

41 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Türk Marşının yaradıcısı

Türk Marşının yaradıcısı

05.12.2023 [11:06]

Tarix: 1782-ci il 16 iyul axşamı. Məkan: Vyana Saray Operası (indiki:Vyana Dövlət Operası). İlk dəfə nümayiş olunan “Saraydan qaçırılma” tamaşası böyük səs-küyə səbəb oldu. Tamaşaçılar dinlədikləri melodiyalara sanki valeh olmuşdular. Notlar arasındakı o coşğulu keçidlər bir növ, damarlarına nüfuz etmişdi. Bu hiss vyanalılara olduqca tanış idi. Amma necə...? Əlbəttə ki, söhbət Mehtər Marşının melodiyalarından gedir. Tarixə nəzər salsaq görərik ki, Osmanlı imperiyası 1529-1683- cü illərdə Vyananı iki dəfə mühasirəyə almışdı. Gözlədikləri nəticəni əldə edə bilməsələr də, adını Avropaya yaymağı bacarmışdı. Osmanlıların Vyananı mühasirəyə aldığı müddətdə çaldığı Mehtər Marşı yerlilər tərəfindən böyük marağa səbəb olmuşdu. Nə qədər qorxurdularsa, bir o qədər də bəstəyə heyran qalırdılar. Çünki marş zamanı istifadə olunan musiqi alətləri Qərb musiqi dünyası üçün olduqca yad idi. Avropalılar ilk dəfə idi ki, bu kimi alətlərlə tanış olurdular. Vyanalılara bu melodiyanın tanış gəlməsinə səbəb məhz bu idi.

Həmin məftunedici bəstə Volfqanq Amadey Motsartın da qulağına çatmışdı. Motsart niyə Türk Marşını yazmışdı? Əbəs yerə, bu mövzuya toxunmadıq. Axı bu gün dünyaca məşhur bəstəkarın anım günüdür. O, 26 iyul 1791-ci ildə Vyanada anadan olub. Bu dahi oğlan haqqındakı hekayətləri dinlədikcə sanki, özünü əfsanənin içərisində tapmış kimi olursan. Hələ 6 yaşında ikən bəstəkar adını alan Motsarta 14 yaşında İtaliyanın Milan şəhərindəki opera teatrı tərəfindən “Mitridat Pont padşahıdır” operasını bəstələmək sifariş edilirdi.

Buna baxmayaraq, uzun müddət borc içində yaşadı. 1787-ci ildə bəstələdiyi bəstələrlə lazımı uğuru qazana bilməyən Motsartın maddi vəziyyəti daha da pisləşdi. 1791-ci il dekabrın 5-də otuz altı yaşı tamam olmamış gözlərini dünyaya əbədi yumdu. Kimsəsiz halda tələsik şəkildə dilənçilər üçün ayrılmış məzarda dəfn edilib. Ən pisi isə odur ki, bütün araşdırmalara baxmayaraq, bu məzarın yeri hələ də öyrənilməyib. Dünyaya dahi gəldi, kimsəsiz, urvatsız getdi. Ondan geriyə isə şah əsərləri qaldı... Haqqında danışdığımız “Türk Marşı” da bu səpkidəndir. V.A.Motsart 1783-cü ildə Mehter Marşının ritmindən ilhamlanaraq "Rondo alla Turca" yəni, “Türk marşı”nı bəstələdi və əsər tamaşaçılara təqdim edildi. Bu gün kompozisiyadan Türkiyə Cümhuriyyətinin bütün özəl tədbirlərində istifadə olunur. Az öncə verdiyimiz “Motsart niyə Türk Marşını yazmışdı?” sualının isə bir cavabı vardı. Osmanlı imperiyası zəngin mədəniyyətini Avropa və dünyaya aşılamağı bacarmışdı. Dünya bu mədəniyyətə az qala səcdə edirdi. Motsart da mədəniyyətə biganə qala bilməmişdi.

MÜŞFİQƏ

Paylaş:

Baxılıb: 493 dəfə