Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar
02.06.2026 [19:20]
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu ilk dəfə molibden oksixlorid kristalının (MoOCl₂) optik xüsusiyyətlərini ətraflı şəkildə araşdırıb. Bu material gələcəkdə ultra nazik eynəklərin və “ağıllı” kontakt linzaların yaradılmasında əsas ola bilər. Tədqiqatın nəticələri “Nano Letters” jurnalında dərc olunub.
Demək olar nəzərə çarpmayan və daşına bilən cihazların hazırlanması ənənəvi linzalardan və digər iri optik komponentlərdən imtinanı zəruri edir. Buna görə alimlər işığı ayrı-ayrı atomlar səviyyəsində idarə edə bilən materiallar axtarırlar.
“XPANCEO” şirkətinin tədqiqatçıları Sinqapur Milli Universiteti və Çexiya Kimya-Texnologiya Universitetindən olan həmkarları ilə birlikdə müəyyən ediblər ki, MoOCl₂ kristalı optik qurğuların ölçüsünü kəskin şəkildə azaltmağa imkan verən qeyri-adi xüsusiyyətlərə malikdir.
Alimlər bu materialı “optik xameleon” adlandırırlar. Kristalın yerləşmə istiqamətindən asılı olaraq ya metal kimi davranaraq işığı əks etdirir, ya da şüşə kimi onu sərbəst şəkildə buraxır. Bu xüsusiyyət materialın optik anizotropiyasının, yəni xassələrinin işığın yayılma istiqamətindən asılı olmasının son dərəcə yüksək olması ilə bağlıdır.
Aparılan ölçmələr göstərib ki, bu material işıq dalğalarının istiqamətini dəyişmək qabiliyyətinə görə təbii maddələr arasında rekord xüsusiyyətə malikdir. Bundan başqa, tədqiqatçılar nadir bir effekt də müşahidə ediblər. Belə ki, yaşıl spektrin müəyyən hissəsində kristalın daxilində işıq əhəmiyyətli dərəcədə yavaşıyır, elektromaqnit sahəsi isə güclənir. Bu da işıqla maddə arasında qarşılıqlı təsirin səmərəliliyini xeyli artırır.
Tədqiqatın müəlliflərinin sözlərinə görə, bu xüsusiyyət yeni nəsil foton mikrosxemlər üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İşıqla material arasında güclənmiş qarşılıqlı təsir məlumatların emalını sürətləndirə, eyni zamanda cihazların enerji sərfiyyatını azalda bilər.
MoOCl₂ ultra nazik polyarizatorlarda, nanofoton qurğularında, miniatür işıqötürücülərdə və foton prosessorlarda istifadə oluna bilər. Gələcəkdə bu texnologiyalar əlavə reallıq funksiyalı kontakt linzaların və insan saçından minlərlə dəfə nazik olacaq digər kompakt optik sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
28 İyul 17:53
Dünya
28 İyul 17:39
Dünya
28 İyul 16:54
Dünya
28 İyul 16:22
YAP xəbərləri
28 İyul 15:40
Dünya
28 İyul 15:35
Dünya
28 İyul 15:10
Dünya
28 İyul 14:42
Siyasət
28 İyul 14:26
Siyasət
28 İyul 14:25
Siyasət
28 İyul 14:24
Siyasət
28 İyul 14:23
Siyasət
28 İyul 14:21
Elanlar
28 İyul 14:20
Dünya
28 İyul 14:19
Dünya
28 İyul 13:50
Dünya
28 İyul 13:32
Gündəm
28 İyul 12:58
Dünya
28 İyul 12:58
YAP xəbərləri
28 İyul 12:33
Sosial
28 İyul 12:32
Sosial
28 İyul 12:31
Gündəm
28 İyul 12:25
Siyasət
28 İyul 12:01
Gündəm
28 İyul 11:49
İqtisadiyyat
28 İyul 11:26
Sosial
28 İyul 11:11
Sosial
28 İyul 11:11
Elm
28 İyul 11:10
Siyasət
28 İyul 10:58
Siyasət
28 İyul 10:33
Sosial
28 İyul 10:15
YAP xəbərləri
28 İyul 10:11
Analitik
28 İyul 09:50
Analitik
28 İyul 09:34
Analitik
28 İyul 09:17
Sosial
28 İyul 08:50
Sosial
28 İyul 08:32
Dünya
28 İyul 07:56
Hadisə
28 İyul 07:50
Dünya
27 İyul 23:30
Dünya
27 İyul 23:15
Dünya
27 İyul 22:41
İdman
27 İyul 22:30
İqtisadiyyat
27 İyul 22:17
Dünya
27 İyul 21:59
Müsahibə
27 İyul 21:23
Sosial
27 İyul 21:05
Hadisə
27 İyul 20:45
Dünya
27 İyul 20:31
İqtisadiyyat
27 İyul 20:17
İqtisadiyyat
27 İyul 19:54
Dünya
27 İyul 19:20
Dünya
27 İyul 19:08
Elm
27 İyul 18:32
Dünya
27 İyul 18:31
Sosial
27 İyul 18:11
MEDİA
27 İyul 18:11
YAP xəbərləri
27 İyul 18:08
Dünya
27 İyul 17:20
Sosial
27 İyul 16:06
YAP xəbərləri
27 İyul 16:04
Sosial
27 İyul 15:20
YAP xəbərləri
27 İyul 14:27
Siyasət
27 İyul 14:07
Gündəm
27 İyul 14:03
Sosial
27 İyul 14:02
Sosial
27 İyul 13:35
Sosial
27 İyul 13:35
Sosial
27 İyul 13:34
