Azərbaycan “Vahid Çin” siyasətini dəstəkləyir

Bakı:

11 °C

82 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Siyasət / Azərbaycan “Vahid Çin” siyasətini dəstəkləyir

Azərbaycan “Vahid Çin” siyasətini dəstəkləyir

22.05.2024 [10:10]

Ölkəmiz Tayvanın müstəqilliyini tanımır

“Tayvan problem” uzun illərdir ki, beynəlxalq münasibətlər sistemində ciddi müzakirə mövzusu olaraq qalır. Mayın 20-də Tayvandakı separatçı qurumun yeni rəhbəri Lay Çinq-tenin andiçmə mərasiminin keçirilməsi adanı yenidən beynəlxalq birliyin siyasi gündəminin əsas mövzularından birinə çevirib. Xatırladaq ki, Tayvan adasında “administrasiya rəhbərliyinə və qanunverici orqana deputat seçkiləri” yanvarın 13-də keçirilmişdi. Lay Çinq-te mətbuat konfransında bildirib ki, o, Çinin materik hissəsi ilə qarşıdurma yox, bərabərlik və ləyaqət əsasında dialoqa davam edəcək, Tayvan boğazının hər iki tərəfi arasında mübadilə və əməkdaşlığı inkişaf etdirəcək.

Rəsmi Pekin isə separatçı Tayvan “hökumətinin yeni liderinin” “xalqın iradəsinə tabe olaraq dinc inkişaf yolunu tutmaq, yoxsa xalqın iradəsinə qarşı çıxıb təxribat və qarşıdurmaya girmək” arasında seçim etməli olduğunu bildirib. Bəlli olduğu kimi, Çin Tayvanın bu separatşı addımlarını daima pisləyir - “vahid Çin” prinsipi və siyasəti beynəlxalq süququnu aparıcı ünsürü və tələbi kimi ortaya qoyulur.

Məsələyə rəsmi Bakının da mövqeyi birmənalədır. Azərbaycan hər zaman “vahid Çin” siyasətini dəstəkləyib. Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsinin rəhbəri Ayxan Hacızadə Tayvanda keçirilmiş “seçkilər” və “Tayvan administrasiyası”nın “rəhbəri”nin fəaliyyətə başlaması ilə bağlı yerli medianın sualına cavabında deyib ki, cari il yanvarın 13-də Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasında qeyd edildiyi kimi, Azərbaycan Respublikası “Vahid Çin” siyasətini dəstəkləyir və ölkəmiz Tayvanın müstəqilliyini tanımır.

Artıq illərdir ki davam edən problemdə hüquqi mövqe Çinə aiddir - rəsmi Pekinin tələbləri beynəlxalq hüquqa əsaslanır. Qeyd edək ki, Tayvan Sakit okeandan və Çinin şərq sahilindən 150 km uzaqlıqda yerləşən bir adadır. Ada de-yure Çin Xalq Respublikasına aiddir, lakin adanın administrasiyası Tayvanı “müstəqil” hesab edir. Tarixə nəzər salsaq, deyə bilərik ki, XII əsrdə Tayvan rəsmi şəkildə Fuszyan əyalətinin tərkib hissəsi kimi Çinə birləşdirilib. 1886-cı ildə isə Tayvan Çinin ayrıca bir əyalətinə çevrilib. 1895-ci ildə yaponlarla müharibədə məğlubiyyətə uğrayan Tsin sülaləsi Tayvan adasını Yaponiyaya güzəştə getməyə məcbur olub. Tayvan adası 1895-ci ildən 1945-ci ilədək Yaponiya imperiyasının tərkibində olub və bir neçə prefekturaya bölünmüşdü.

İkinci Dünya müharibəsində Yaponiyanın məğlubiyyətindən sonra ada Çinin tərkibinə qaytarıldı. Amma ÇXR-in de-yure tərkibində olan Tayvanın mərkəzi hakimiyyətə itaətsizlik nümayiş etdurir. Belə ki, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Çində vətəndaş müharibəsində Mao Tzsedonun rəhbərlik etdiyi kommunistlər 1949-cu ildə Çin Xalq Respublikasının (ÇXR) yaradıldığını elan etdilər. Vətəndaş müharibəsində kommunistlərə məğlub olan Çan Kayşinin liderliyindəki Koumintan qüvvələri isə Tayvan adasına köçərək Çinin mövcudluğunun davam etdiyini bəyan edib. Ada ÇXR-in qurulmasından öncəki Çinin bayrağını və bəzi atributlarını qoruyub saxlayır. Rəsmi Pekin isə Tayvandakı qondarma Çin Respublikasının mövcudluğunu qəbul etmir və adanı Çinin əyaləti hesab edir. Birləşmiş Ştatlar 1979-cu ildə Pekinin “Vahid Çin” siyasətini tanıyır.

N.BAYRAMLI

Paylaş:

Baxılıb: 692 dəfə