Fransanın informasiya blokadasına son!
12.06.2024 [10:20]
Afrikada, dənizaşırı ərazilərdə törətdiyi insanlıq əleyhinə cinayətləri beynəlxalq ictimaiyyətdən gizlətmək Fransanın bugünkü hakimiyyətinin ən eybəcər formada davam etdirdiyi neokolonializm siyasətinin tərkib hissəsidir. Müstəmləkəçiliyin hər hansı bir formada təzahürlərinin qalması XXI əsrin çağırışları ilə qətiyyən bir araya sığmır. Bu, keçmişin qalığıdır və ondan imtina olunmalıdır. Ancaq başqalarına demokratiyadan dərs vermək cəhdlərində bulunan, insan haqlarından, bərabərlikdən, qardaşlıqdan danışan Fransa siyasətindən heç bir vəchlə əl çəkmək istəmir. O cümlədən apardığı ikrah doğuran siyasətin son dərəcə mürtəce mahiyyət daşıdığının fərqində olan Yelisey Sarayı yüz illər boyunca istismar etdiyi, təbii sərvətlərini taladığı ölkələr ətrafında bir növ informasiya blokadası qurub. Ancaq artıq daş yerindən tərpənib. Hazırda müstəmləkə ölkələrinin xalqlarının azadlıq mübarizəsinin yeni bir mərhələsi başlayıb. Həmçinin müstəmləkə ölkələri Yelisey Sarayının qurduğu informasiya blokadasını yarmaq əzmi nümayiş etdirirlər. Son günlərdə bununla bağlı Bakı Təşəbbüs Qrupundan daha bir təşəbbüs gəlib. Belə ki, Yeni Kaledoniyada informasiya blokadasını yarmaq və adada baş verənləri yerli rəsmilərin dilindən eşitmək üçün Bakı Təşəbbüs Qrupu hibrid mətbuat konfransı keçirəcək.
Yeni Kaledoniyada nə baş verir?
XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Fransa Yeni Kaledoniyada siyasi mövcudluğunu möhkəmlətməklə yanaşı, burada tapılmış faydalı qazıntı yataqlarını da istismar etməyə başlayıb. Ada qızıl, bürünc, xrom, nikel, dəmir və s. filiz ehtiyatları ilə zəngindir. Fransa digər müstəmləkələrində olduğu kimi, burada da təbii sərvətləri talayıb, yerli əhalidən isə ucuz işçi qüvvəsi kimi istifadə edib. Ada sakinləri ötən əsrin 80-ci illərindən etibarən Fransanın ağır müstəmləkəçilik siyasətinə qarşı etirazlara başlayıblar.
Yerli əhalinin fəallığı isə Yelisey Sarayını əsla qane etmir. Paris ada ölkəsinin sərvətlərini sakit şəkildə talamaq üçün planlar qurur. Yeni Kaledoniyada əhalinin milli-etnik tərkibini dəyişmək də bu planların tərkib hissəsidir. Kanakları ayağa qaldıran yeni konstitusiya “islahatları” da məhz bu mürtəce, xəbis niyyətə hədəflənib. İndiyədək Fransanın mərkəzi hakimiyyəti buraya çoxlu sayda əcnəbinin, o cümlədən də kriminal ünsürlərin köçürülməsinə nail olub. İndi isə söhbət onların seçki hüquqlarının tanınmasından gedir. Səsvermə sisteminin dəyişdirilməsi ilə bağlı Fransa parlamentinin müzakirəsinə çıxarılan qanun layihəsinə görə, 10 il Yeni Kaledoniyada yaşayan Fransa vətəndaşları əyalət seçkilərində səs verə biləcəklər. Fransa hakimiyyətinin Yeni Kaledoniyada gəlmələrin seçki hüquqlarını genişləndirmək planı çox doğru olaraq elektoratın tərkibini dəyişmək hədəfi anlamında qəbul olunur.
Makron hökuməti Yeni Kaledoniyada konstitusiya “islahatlarının” reallaşmasında israrlı mövqe sərgiləyir. Qeyd edək ki, Fransa təhlükəsizlik qüvvələri Yeni Kaledoniyada yerli kanak xalqının dinc etiraz aksiyasına zorakılıqlarla cavab verib, habelə on nəfərdən artıq dinc sakin öldürülüb, yüzlərlə insan yaralanıb və həbs edilib. Fransa hökumətinin qərarı ilə Yeni Kaledoniyaya giriş qapadılıb, qanunsuz komendant saatı hələ də davam edir. Fransa polisi və jandarması tərəfindən törədilən vəhşilikləri dünya ictimaiyyətindən gizlətməq məqsədilə adanın sahibi olan kanakların fundamental hüquqları kobud şəkildə pozularaq ifadə və fikir azadlıqları məhdudlaşdırılıb. Verilən məlumata görə, müstəqillik tərəfdarı olan aborigen kanakların və Paris yönümlülərin liderləri ilə görüşdən sonra Makron arxipelaqda növbəti referenduma aparacaq yol xəritəsi təqdim edib. Xatırladaq ki, 1998-ci ildə imzalanmış Numey razılaşmasına əsasən, Yeni Kaledoniya müstəqillik qazanmaq üçün üç referendum keçirməli idi. 2021-ci il dekabrın 12-də kaledoniyalılar sonuncu referendumu keçirdilər. Lakin referendumun nəticəsi “yox” olub və yerli əhali müstəqillik istəyinə çata bilməyib. Ekspertlərin qənaətinə görə, Makron hökumətinin hazırladığı yeni konstitusiya “islahatları” tətbiq edildikdən sonra kanaklar azadlıq istəklərindən bir qədər də uzaq düşəcəklər.
Yerli rəsmilər jurnalistlərin suallarını cavablandıracaqlar
Fransa hakimiyyətinin Yeni Kaledoniya ətrafında qurduğu çəpərin dağıdılması yerli əhalinin paytaxtda və digər yaşayış məntəqələrində apardığı mübarizə qədər önəmlidir. Nəhayət, Makron hökumətinin maskaları yırtılmalı və müstəmləkə ölkələrinin həqiqətləri dünyaya yayılmalıdır. İyunun 13-də keçirilməsi nəzərdə tutulan “Dekolonizasiya, beynəlxalq diplomatiya və müasir dünyada kommunikasiyanın rolu” mövzusunda dəyirmi masa müzakirələrinə və mətbuat konfransına Afrikanın müxtəlif ölkələrindən bir qrup jurnalist, tanınmış blogerlər və vətəndaş cəmiyyəti fəalları, eləcə də Yeni Kaledoniyalı jurnalistlər qatılacaqlar.
Konfransın məqsədi Yeni Kaledoniya, o cümlədən Fransanın digər müstəmləkələrində geniş vüsət alan insan hüquq və azadlıqlarının pozuntularına media vasitəsilə dünya ictimaiyyətinin diqqətini çəkmək, Afrikada hələ də davam edən müstəmləkəçiliyin yeni mərhələsi - neokolonializmlə mübarizə istiqamətində kommunikasiya sahəsində birgə əməkdaşlığın qurulmasının müzakirə etməkdir. Mətbuat konfransında Yeni Kaledoniyadan olan yerli rəsmilər jurnalistlərin suallarını cavablandıracaqlar. Konfransda 20-dən çox xarici media nümayəndəsinin iştirakı gözlənilir. Konfransın hibrid formada təşkil olunması nəzərdə tutulub. Tədbir Bakı vaxtı ilə saat 16:00-da baş tutacaq.
Mübariz FEYİZLİ
Xəbər lenti
Hamısına baxİqtisadiyyat
23 İyun 23:22
Dünya
23 İyun 23:10
İdman
23 İyun 22:42
Dünya
23 İyun 22:17
Dünya
23 İyun 21:50
Dünya
23 İyun 21:24
Müsahibə
23 İyun 20:43
Dünya
23 İyun 20:19
Dünya
23 İyun 19:55
Dünya
23 İyun 19:21
Dünya
23 İyun 19:03
Gündəm
23 İyun 17:48
YAP xəbərləri
23 İyun 17:38
Elanlar
23 İyun 17:26
Sosial
23 İyun 16:50
YAP xəbərləri
23 İyun 16:49
YAP xəbərləri
23 İyun 16:46
YAP xəbərləri
23 İyun 16:05
Sosial
23 İyun 16:01
Sosial
23 İyun 15:27
Gündəm
23 İyun 15:21
Gündəm
23 İyun 15:20
Gündəm
23 İyun 15:18
Gündəm
23 İyun 15:07
YAP xəbərləri
23 İyun 15:00
Dünya
23 İyun 14:37
Siyasət
23 İyun 14:23
Gündəm
23 İyun 14:20
İqtisadiyyat
23 İyun 13:53
Gündəm
23 İyun 13:51
Gündəm
23 İyun 13:28
Müsahibə
23 İyun 13:25
Gündəm
23 İyun 12:56
Sosial
23 İyun 12:50
İqtisadiyyat
23 İyun 12:50
Hadisə
23 İyun 12:49
Siyasət
23 İyun 11:52
Gündəm
23 İyun 11:37
Gündəm
23 İyun 11:25
Gündəm
23 İyun 11:25
Siyasət
23 İyun 11:14
Siyasət
23 İyun 10:58
Gündəm
23 İyun 10:54
Gündəm
23 İyun 10:39
Siyasət
23 İyun 10:36
Analitik
23 İyun 10:15
İqtisadiyyat
23 İyun 09:50
Ədəbiyyat
23 İyun 09:32
Analitik
23 İyun 09:14
Sosial
23 İyun 08:51
Sosial
23 İyun 08:37
Dünya
22 İyun 23:20
Dünya
22 İyun 22:47
İdman
22 İyun 22:24
Dünya
22 İyun 21:52
Elm
22 İyun 21:36
Dünya
22 İyun 21:19
Dünya
22 İyun 20:43
Elm
22 İyun 20:32
İqtisadiyyat
22 İyun 20:17
Dünya
22 İyun 19:50
Gündəm
22 İyun 19:38
Dünya
22 İyun 19:22
Dünya
22 İyun 19:10
Dünya
22 İyun 18:30
Elm
22 İyun 18:11
YAP xəbərləri
22 İyun 17:08
İdman
22 İyun 16:50
Gündəm
22 İyun 16:31
YAP xəbərləri
22 İyun 16:07

