Qəsəbədən sənaye mərkəzinə...

Bakı:

24 °C

59 %

2 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Qəsəbədən sənaye mərkəzinə...

Qəsəbədən sənaye mərkəzinə...

22.11.2023 [11:36]

Sumqayıta şəhər statusu verilməsindən 74 il ötür

Yeganə BAYRAMOVA

Gənclik, sənaye, intellektual beyinlər şəhəri Sumqayıt. Müasir cavan şəhər... Bu sözlərdə dərin, mürəkkəb və sosial-iqtisadi məna var.

Canlanır hər qarış yer Sumqayıtda,

Xarüqələr yaradır el Sumqayıtda!

Mübaliğəsiz demək olar ki, bu misralar ötən əsrin 1950-1960-cı illərində Sumqayıt isminin, bir növ sinoniminə çevrilmişdi. Və buna tam haqqı da vardı.

Bu gün Sumqayıt sakinləri şəhərin yaranmasının 74 illiyini qürur və fəxarətlə qarşılayırlar. Tarixi enişlərdən, yoxuşlardan keçən Sumqayıt bu gün öz mövcudluğunun ən yüksək inkişaf və yüksəliş dövrünü yaşayır. İndi tək Azərbaycanın deyil, Cənubi Qafqazın ən gözəl şəhərləri sırasında yer tutan Sumqayıtda həyata keçirilən layihələr Avropanın nüfuzlu nominasiyalarına layiq görülür. Ən əsası isə Sumqayıt öz müasir standartları və trendləri ilə inkişaf edən Azərbaycanın rəmzi kimi çıxış edir.

Tarixçilər tərəfindən sübut olunub ki, eramızdan əvvəl 7-ci əsrdə Sumqayıtın ərazisində Midya tayfalarının yaşayış məskəni olub. Şəhərin təməli atılmamışdan əvvəl bu yerdə Sumqayıt adlı 4 obyekt olub: yaşayış məskəni, çay, dəniz fənəri və dəmir yolu stansiyası. Ədəbiyyatda bu toponimin aşağıdakı variantları mövcuddur: Sumqayıt, Suqayıt, Sumqay, Suqait.

Tək Azərbaycanın deyil, bütün Cənubi Qafqazın mühüm sənaye mərkəzi kimi də şöhrətini gündən-günə artıran Sumqayıtın müasir tarixi XX əsrin 30-cu illərinin sonundan başlayır. Sovet hökumətinin Abşeron yarımadasında növbəti sənaye mərkəzi yaratmaq barədə qərarından irəli gələrək 1939-1940-cı illərdə burada sintetik-kauçuk, boru-yayma və kimya zavodlarının bünövrəsi qoyulur. Böyük Vətən müharibəsinin başlaması ilə bütün tikinti işləri yarımçıq qalır. 1941-ci ildə istilik-elektrik stansiyası işə düşür. 1945-ci ildə Kimya zavodu ilk məhsulunu verir.

1949-cu ildə isə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Sumqayıta şəhər statusu verilir. Beləliklə, qəsəbə olaraq yaranan Sumqayıt getdikcə sənaye mərkəzinə çevrilməyə başlayır. 1952-ci il boruyayma zavodu ilk məhsulunu buraxır. Vaxtilə tikintisi dayanmış Sintetik-Kauçuk zavodu işə salınır və ilk dəfə neftdən etil spirti əldə edilir. 1955-ci ildə isə, alüminium zavodu işə düşür. 1960-cı illərdə polimer tikinti materialları kombinatı, superfosfat zavodu tikilərək istehsala başlayır. Bütün bunlara paralel olaraq elmi-tədqiqat institutları və mədəniyyət mərkəzləri tikilir, şəhər infrastrukturu inkişaf etdirilir.

Bu gün Sumqayıt zəngin inkişaf və yüksəliş yolu keçərək ölkəmizin böyük sənaye mərkəzinə çevrilməyi bacarıb. İri müəssisələr şəbəkəsinin və müvafiq infrastrukturun formalaşması şəhərin mədəniyyət, elm, təhsil, səhiyyə, idman və digər sahələrdə tərəqqisinə güclü təkan verib. Milli dövlət quruculuğu prosesinin fəal iştirakçısı olan Sumqayıt qazandığı uğurları ilə Azərbaycanın iqtisadi qüdrətinin daha da artırılmasında yaxından iştirak edir, ölkənin mədəni və intellektual potensialının gücləndirilməsinə töhfələr verir.

Ona görə Sumqayıt özünün 74 illiyini başıuca, inkişaf nəticəsində əldə olunan nailiyyətlərlə qeyd edir. İnkişaf isə sürətli və davamlıdır. Hər ötən gün Sumqayıtın həyatında mühüm yeniliklərin şahidi oluruq. Ölkə başçısının qayğısı və diqqəti şəhərin ictimai, sosial-iqtisadi həyatında rolu olan hər kəsi daha məsuliyyətlə və fədakarlıqla çalışmağa sövq edir. Ona görə qarşıdakı illər Sumqayıtın yeni və möhtəşəm uğurları ilə əlamətdar olacaq.

Paylaş:

Baxılıb: 510 dəfə