Yaşıl enerji, Zəngəzur dəhlizi və Naxçıvanın inkişaf perspektivləri

Bakı:

25 °C

78 %

13 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Yaşıl enerji, Zəngəzur dəhlizi və Naxçıvanın inkişaf perspektivləri

Yaşıl enerji, Zəngəzur dəhlizi və Naxçıvanın inkişaf perspektivləri

14.08.2026 [13:34]

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust tarixində Naxçıvan Muxtar
Respublikasına səfəri təkcə yeni obyektlərin açılışı və görülən işlərlə tanışlıq
baxımından deyil, həm də Naxçıvanın gələcək inkişaf modelinin
müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu səfər
göstərdi ki, Naxçıvan artıq yalnız Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi kimi
deyil, həm də Cənubi Qafqazın mühüm enerji, nəqliyyat, logistika və turizm
mərkəzlərindən birinə çevrilməkdədir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə Naxçıvanda həyata
keçirilən genişmiqyaslı layihələr muxtar respublikanın iqtisadi potensialını
əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Müasir infrastrukturun qurulması, yol-
nəqliyyat şəbəkəsinin yenilənməsi, sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrinin
inkişafı, enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və tarixi-mədəni irsin
qorunması istiqamətində görülən işlər bölgənin simasını tamamilə dəyişib.
Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin ziyarət etdiyi tarixi və memarlıq
abidələri Naxçıvanın zəngin mədəni irsinin qorunmasına verilən diqqətin
göstəricisidir. Böyük Azərbaycan memarı Əcəmi Naxçıvaninin adını daşıyan
"Əcəmi Seyrangahı" kompleksinin istifadəyə verilməsi, Əcəmi Naxçıvani
abidəsinin açılışı və tarixi irsin təbliğinə yönələn tədbirlər Naxçıvanın qədim
mədəniyyət mərkəzi statusunu daha da möhkəmləndirir. Bu layihələr yalnız
milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına xidmət etmir, eyni zamanda bölgənin
turizm potensialını artıraraq iqtisadi inkişafa da töhfə verir. Turist axınının
artması mehmanxana, restoran, nəqliyyat və xidmət sektorlarında yeni
investisiyaların cəlb edilməsinə və məşğulluğun yüksəlməsinə şərait yaradır.

Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafında enerji sektoru xüsusi yer tutur.
Prezident İlham Əliyevin səfəri zamanı günəş elektrik stansiyalarında
görülən işlərlə tanış olması muxtar respublikanın yaşıl enerji mərkəzinə
çevrilməsi istiqamətində atılan addımların davamı kimi qiymətləndirilir.
Naxçıvan zəngin günəş enerjisi potensialına malikdir və bu potensialın
səmərəli istifadəsi bölgənin enerji müstəqilliyini daha da gücləndirəcək.
Prezident İlham Əliyevin səfəri çərçivəsində Naxçıvan şəhərində inşa olunan
“Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” Günəş Elektrik Stansiyalarında görülən işlərlə
tanış olması muxtar respublikanın yaşıl enerji strategiyasına verilən önəmin
göstəricisidir. Ümumi gücü 50 MVt olan bu layihələr Naxçıvanın alternativ
enerji potensialının səmərəli istifadəsinə xidmət edir və bölgənin enerji
təhlükəsizliyinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm
əhəmiyyət daşıyır.
Stansiyalar tam istismara verildikdən sonra hər il milyonlarla kilovat-saat
elektrik enerjisi istehsal olunacaq, minlərlə ev təsərrüfatı ekoloji cəhətdən
təmiz enerji ilə təmin ediləcək və əhəmiyyətli həcmdə təbii qaza qənaət
olunacaq. Bu isə həm enerji istehsalının maya dəyərinin aşağı düşməsinə,
həm də ətraf mühitə mənfi təsirlərin azalmasına şərait yaradacaq.
Yaşıl enerji layihələrinin iqtisadi faydaları çoxşaxəlidir. İlk növbədə, enerji
təminatının güclənməsi yeni sənaye müəssisələrinin yaradılmasına imkan
verəcək. İkincisi, enerji istehsalının maya dəyərinin aşağı düşməsi
sahibkarların fəaliyyətinə müsbət təsir göstərəcək. Üçüncüsü, enerji sahəsinə
yatırılan investisiyalar yeni iş yerlərinin yaranmasını sürətləndirəcək.
Gələcəkdə Naxçıvanın enerji ixrac edən bölgəyə çevrilməsi isə muxtar

respublikanın büdcə gəlirlərinin artmasına və əlavə maliyyə resurslarının
formalaşmasına şərait yaradacaq.
Prezident İlham Əliyevin səfəri zamanı xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən
biri də Zəngəzur dəhlizinin yaratdığı yeni imkanlardır. Dövlət başçısı
dəfələrlə vurğulayıb ki, Zəngəzur dəhlizi təkcə Azərbaycan üçün deyil,
bütövlükdə region üçün strateji əhəmiyyət daşıyan layihədir. Bu dəhliz Şərq-
Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının mühüm tərkib
hissəsinə çevriləcək və Avropa ilə Asiya arasında yükdaşımaların daha
sürətli həyata keçirilməsinə imkan yaradacaq.
Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvan iqtisadiyyatında keyfiyyətcə yeni
mərhələ yaradacaq. İlk növbədə, Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan
arasında birbaşa quru əlaqəsi təmin olunacaq. Bu isə yükdaşımaların
sürətlənməsinə, logistika xərclərinin azalmasına və ticarət dövriyyəsinin
artmasına səbəb olacaq. Yerli istehsalçılar məhsullarını daha rahat şəkildə
daxili və xarici bazarlara çıxara biləcəklər. Nəticədə kənd təsərrüfatı, sənaye
və emal müəssisələrinin istehsal imkanları genişlənəcək.
Dəhlizin fəaliyyəti Naxçıvanın beynəlxalq logistika mərkəzinə çevrilməsinə
də zəmin yaradacaq. Yeni logistika parklarının, anbar komplekslərinin, yük
terminallarının və sənaye zonalarının yaradılması minlərlə yeni iş yerinin
açılmasına səbəb olacaq. Tranzit daşımalarından əldə edilən gəlirlər isə
Naxçıvanın iqtisadi gücünü daha da artıracaq. Ekspertlərin fikrincə,
Zəngəzur dəhlizi Naxçıvanı Türk dünyasının əsas iqtisadi qovşaqlarından
birinə çevirə bilər.
Zəngəzur dəhlizinin digər mühüm tərəfi enerji layihələri ilə bağlıdır. Bu
marşrut üzərindən gələcəkdə yeni elektrik və enerji xətlərinin çəkilməsi

planlaşdırılır. Bu isə Naxçıvanın Azərbaycanın ümumi enerji sisteminə daha
sıx inteqrasiyasına, Türkiyə və digər regional bazarlarla enerji
əməkdaşlığının genişlənməsinə imkan yaradacaq. Beləliklə, Naxçıvan yalnız
nəqliyyat deyil, həm də enerji qovşağı funksiyasını yerinə yetirəcək.
Bu gün Naxçıvanda həyata keçirilən layihələr bir-birini tamamlayan vahid
inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir. Tarixi irsin qorunması turizmi
inkişaf etdirir, yaşıl enerji layihələri sənaye və investisiyaları stimullaşdırır,
Zəngəzur dəhlizi isə bütün bu iqtisadi potensialın beynəlxalq bazarlara
çıxışını təmin edir. Məhz buna görə də Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana
səfəri muxtar respublikanın gələcək inkişaf yol xəritəsini müəyyən edən
mühüm siyasi və iqtisadi hadisə kimi qiymətləndirilir.
Naxçıvan artıq təkcə Azərbaycanın qədim tarixə malik bölgəsi deyil, həm də
yeni dövrün çağırışlarına uyğun inkişaf edən, yaşıl enerji istehsal edən,
beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin mərkəzində yerləşən və Türk dünyasını
birləşdirən strateji məkan kimi formalaşır. Prezident İlham Əliyevin səfəri
zamanı verilən mesajlar göstərir ki, qarşıdakı illərdə Naxçıvanın iqtisadi,
geosiyasi və geostrateji əhəmiyyəti daha da artacaq, muxtar respublika
Azərbaycanın ümumi inkişafında aparıcı rol oynayan regionlardan birinə
çevriləcək.
Sadıxov Tural
Yeni Azərbaycan Partiyası Culfa rayon təşkilatının mühasibi