Tarixi seçimin siyasi məsuliyyəti

Bakı:

24 °C

35 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Tarixi seçimin siyasi məsuliyyəti

Tarixi seçimin siyasi məsuliyyəti

30.09.2026 [16:00]

Azərbaycanın müasir tarixində 3 oktyabr 1993-cü il yalnız prezident seçkilərinin keçirildiyi
tarix kimi deyil, müstəqil dövlətin gələcək siyasi kursunun müəyyənləşdiyi mühüm mərhələ
kimi yadda qalıb. Həmin dövrdə Azərbaycanın qarşısında duran məsələ təkcə hakimiyyətin
formalaşdırılması deyildi. Əsas məsələ müstəqilliyini yenicə bərpa etmiş dövlətin idarəçilik
imkanlarını qorumaq, siyasi institutları möhkəmləndirmək və ölkənin gələcək inkişafı üçün
dayanıqlı istiqamət müəyyən etmək idi.

Müstəqilliyin ilk illərində ölkənin üzləşdiyi mürəkkəb vəziyyət bu vəzifələri daha da
çətinləşdirirdi. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü, daxili siyasi qarşıdurmalar və
iqtisadi tənəzzül dövlətin idarəçilik imkanlarına ciddi təsir göstərirdi. Rəsmi tarixi
materiallarda da həmin dövrün mürəkkəb siyasi və sosial-iqtisadi şəraitlə xarakterizə
olunduğu qeyd edilir. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra
isə dövlət idarəçiliyinin və təhlükəsizlik sisteminin möhkəmləndirilməsi istiqamətində yeni
mərhələ başladı.
İyunun 15-də Heydər Əliyevin Ali Sovetin sədri seçilməsi və iyunun 23-də prezident
səlahiyyətlərinin ona həvalə olunması bu prosesin mühüm siyasi mərhələləri idi. Oktyabrın
3-də keçirilən prezident seçkilərində onun dövlət başçısı seçilməsi isə siyasi hakimiyyətin
legitim əsasda formalaşmasını təmin edən növbəti mərhələ oldu.
Bu hadisənin siyasi əhəmiyyətini yalnız seçkinin nəticəsi ilə ölçmək kifayət deyil. Əsl məsələ
ondan ibarət idi ki, dövlət qarşısında duran problemlərin həlli üçün idarəçilikdə ardıcıllıq,
siyasi iradə və uzunmüddətli strategiya formalaşdırılmalı idi. Dövlətçilik də məhz belə
məqamlarda öz real məzmununu göstərir: böhran şəraitində qərar qəbul etmək, institutları
işlək vəziyyətə gətirmək və dövlətin gələcək inkişafını təsadüfi proseslərdən asılı vəziyyətdə
qoymamaq.
Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə dövlət quruculuğunun hüquqi və institusional
əsaslarının möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1995-ci ildə
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi müstəqil dövlətin hüquqi
sisteminin əsas çərçivəsini müəyyənləşdirdi. Eyni dövrdə iqtisadi siyasətin yeni əsaslar
üzərində qurulması, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi və ölkənin təhlükəsizlik
imkanlarının gücləndirilməsi dövlət strategiyasının mühüm istiqamətlərinə çevrildi.
Burada mühüm bir məqam diqqət çəkir: dövlətçilik yalnız tarixi hadisələrin məcmusu deyil,
həm də siyasi qərarların zamanla institusional nəticələrə çevrilməsi prosesidir. 1993-cü
ildən sonrakı mərhələyə bu baxımdan yanaşdıqda 3 oktyabrın əhəmiyyəti daha aydın
görünür. Həmin tarix dövlət idarəçiliyində sabitlik, hüquqi dövlət quruculuğu və
uzunmüddətli inkişaf strategiyasının formalaşdırılması ilə bağlı proseslərin siyasi
əsaslarından biri kimi çıxış etdi.
Sonrakı illərdə bu dövlətçilik xəttinin davam etdirilməsi Azərbaycanın siyasi tarixinin ayrıca
mərhələsini formalaşdırdı. Prezident İlham Əliyevin çıxışlarında da 1993–2003-cü illər
dövlətçiliyin əsaslarının möhkəmləndirildiyi, siyasi sabitliyin təmin olunduğu və inkişaf üçün
zəruri zəmin yaradıldığı dövr kimi xarakterizə edilir.

Bu baxımdan 3 oktyabr 1993-cü ilin tarixi mənası keçmişdə qalan bir siyasi hadisə ilə
məhdudlaşmır. Onun əhəmiyyəti dövlətin hansı prinsiplər üzərində qurulmasının, siyasi
idarəçiliyin hansı istiqamətdə inkişaf etməsinin və müstəqilliyin necə möhkəmləndirilməsinin
müəyyənləşdirildiyi tarixi mərhələ ilə bağlıdır.

Tarix göstərir ki, dövlətin taleyində müəyyən tarixlər yalnız təqvimdə yer almır. Onlar siyasi
qərarların, institusional dəyişikliklərin və gələcək nəsillərə ötürülən dövlətçilik ənənəsinin
başlanğıc nöqtəsinə çevrilir. 3 oktyabr 1993-cü il də Azərbaycan üçün belə tarixlərdən
biridir.

Aidə İsgəndərli
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının gənc fəalı

Paylaş:

Baxılıb: 56 dəfə