Heydər Əliyev və müasir Azərbaycanın inkişaf strategiyası

Bakı:

24 °C

55 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Heydər Əliyev və müasir Azərbaycanın inkişaf strategiyası

Heydər Əliyev və müasir Azərbaycanın inkişaf strategiyası

10.05.2026 [17:47]

Azərbaycanın müasir tarixindən danışarkən Heydər Əliyev fenomenini xüsusi qeyd etməmək mümkün deyil. Çünki müstəqil Azərbaycan dövlətinin siyasi, iqtisadi və ideoloji əsasları məhz Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə formalaşdırılmışdır. Onun həyata keçirdiyi uzaqgörən siyasət nəticəsində Azərbaycan regionun ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilmişdir. Ulu Öndərin anadan olmasının 103-cü ildönümü onun dövlətçilik fəlsəfəsini və müasir Azərbaycan üçün gördüyü tarixi xidmətləri bir daha xatırlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

1993-cü ildə Azərbaycan olduqca ağır vəziyyətlə üz-üzə idi. Ölkədə siyasi böhran hökm sürür, iqtisadiyyat iflic vəziyyətinə düşmüş, torpaqlar işğal olunmuşdu. Hakimiyyət uğrunda qarşıdurmalar dövlətin mövcudluğunu təhlükə altına salmışdı. Belə bir dövrdə xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın xilası oldu.

Ulu Öndərin ilk addımlarından biri ölkədə ictimai-siyasi sabitliyi təmin etmək oldu. Dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, qanunsuz silahlı dəstələr zərərsizləşdirildi və vahid idarəçilik sistemi yaradıldı. Azərbaycan cəmiyyətində dövlətə və gələcəyə inam bərpa edildi. Bu sabitlik sonrakı inkişafın əsasını təşkil etdi.

Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi iqtisadi strategiyanın mərkəzində milli maraqlar dayanırdı. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Dünyanın aparıcı neft şirkətləri ilə əməkdaşlıq nəticəsində ölkəyə milyardlarla dollar sərmayə cəlb edildi. Bakı–Tbilisi–Ceyhan və Bakı–Tbilisi–Ərzurum layihələri Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyində və beynəlxalq nüfuzunun artmasında mühüm rol oynadı.

Ulu Öndər yalnız enerji sektorunun inkişafı ilə kifayətlənmirdi. O, qeyri-neft sektorunun inkişafını da strateji hədəf kimi müəyyən etmişdi. Sahibkarlığın inkişafı, torpaq islahatları və özəlləşdirmə proqramları nəticəsində bazar iqtisadiyyatına keçid təmin olundu. Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyi möhkəmləndi.

Heydər Əliyevin siyasətində təhsil və insan kapitalı xüsusi yer tuturdu. O, gənclərin xaricdə təhsil almasına böyük önəm verir, yüksək ixtisaslı milli kadrların yetişdirilməsini dövlətin gələcəyi üçün əsas amil hesab edirdi. Mədəniyyət, ədəbiyyat və incəsənət sahələrinə göstərilən diqqət milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına xidmət edirdi.

Azərbaycançılıq ideologiyası Ulu Öndərin siyasi fəlsəfəsinin əsas istiqamətlərindən biri idi. O, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıların milli birlik ətrafında birləşməsini vacib hesab edirdi. Dünya Azərbaycanlılarının Qurultaylarının keçirilməsi milli həmrəyliyin güclənməsinə mühüm töhfə verdi.

Heydər Əliyevin xarici siyasəti balanslaşdırılmış və praqmatik prinsiplərə əsaslanırdı. O, Azərbaycanın milli maraqlarını beynəlxalq müstəvidə qətiyyətlə müdafiə edir, ölkəmizin dünya birliyinə inteqrasiyasını təmin edirdi. Azərbaycan nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların fəal üzvünə çevrildi, regionda mühüm siyasi aktor kimi tanındı.

Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1995-ci ildə qəbul olunan Konstitusiya demokratik idarəçilik sisteminin əsasını qoydu. İnsan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması, çoxpartiyalı siyasi sistemin formalaşması və məhkəmə-hüquq islahatları Azərbaycanın müasir dövlət modelini müəyyənləşdirdi.

Bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən Heydər Əliyev siyasi kursu uğurla davam etdirilir. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması, iqtisadi qüdrətinin möhkəmlənməsi və hərbi gücünün yüksəlməsi bu siyasətin uğurlu nəticəsidir. 2020-ci ildə qazanılan tarixi Zəfər Azərbaycanın güclü dövlət siyasətinin təntənəsi oldu.

44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən qələbə Ulu Öndərin “Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir” ideyasının reallığa çevrilməsi idi. Bu gün işğaldan azad olunan ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri Azərbaycanın qüdrətini bütün dünyaya nümayiş etdirir.

Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyası zamanın sınaqlarından uğurla çıxmış siyasi kursdur. Onun ideyaları bu gün də Azərbaycan dövlətinin tərəqqisinin əsasını təşkil edir. Ulu Öndərin irsi xalqımız üçün əbədi siyasi məktəb və milli qürur mənbəyidir.