Milli mətbuatın zəngin ənənələri və yeni dövrün çağırışları

Bakı:

29 °C

42 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Milli mətbuatın zəngin ənənələri və yeni dövrün çağırışları

Milli mətbuatın zəngin ənənələri və yeni dövrün çağırışları

21.07.2026 [11:17]

Elşən Alıyev

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini

22 İyul – Milli Mətbuat Günü Azərbaycan xalqının ictimai-siyasi, mədəni və mənəvi tarixində mühüm yer tutan əlamətdar günlərdən biridir. Bu tarix təkcə ilk milli qəzetimiz olan “Əkinçi”nin nəşrə başladığı gün deyil, həm də xalqımızın maariflənməsi, milli özünüdərkin formalaşması və dövlətçilik düşüncəsinin inkişafında mühüm rol oynamış Azərbaycan jurnalistikasının yarandığı gündür. Həsən bəy Zərdabinin böyük uzaqgörənliklə əsasını qoyduğu milli mətbuat məktəbi ötən dövrdə bütün çətinliklərə baxmayaraq inkişaf edərək bu gün regionun ən müasir media sistemlərindən birinə çevrilmişdir.

XIX əsrin ikinci yarısında Azərbaycanda baş verən ictimai dəyişikliklər, iqtisadi inkişaf və maarifçilik hərəkatının genişlənməsi milli dildə mətbuatın yaranmasını zəruri etmişdi. Məhz belə bir dövrdə 1875-ci il iyulun 22-də nəşrə başlayan “Əkinçi” qəzeti Azərbaycan xalqının milli oyanışının mühüm ideoloji tribunasına çevrildi. Cəmi 56 nömrəsi işıq üzü görsə də, qəzet milli mətbuat tarixinin bünövrəsini qoydu, cəmiyyətin elmə, təhsilə, müasir düşüncəyə və tərəqqiyə istiqamətlənməsində mühüm rol oynadı. “Əkinçi”nin yaratdığı ənənələr sonrakı dövrlərdə meydana çıxan “Ziya”, “Kəşkül”, “Şərqi-Rus”, “Füyuzat”, “Molla Nəsrəddin”, “Açıq söz” və digər qəzet-jurnallar vasitəsilə davam etdirildi. Bu nəşrlər milli ideyaların, azərbaycançılıq məfkurəsinin və istiqlal düşüncəsinin formalaşmasına böyük töhfələr verdilər.

Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra – 1993-cü ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə ölkədə söz və mətbuat azadlığının təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1998-ci ilin avqustunda dövlət senzurasının ləğv edilməsi Azərbaycanın demokratik inkişaf tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu qərar medianın sərbəst fəaliyyət göstərməsi, cəmiyyətdə plüralizmin möhkəmlənməsi və informasiya mühitinin inkişafı üçün geniş imkanlar yaratdı. Sonrakı illərdə medianın hüquqi bazasının təkmilləşdirilməsi, iqtisadi müstəqilliyinin gücləndirilməsi və jurnalistlərin sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılması istiqamətində ardıcıl dövlət siyasəti həyata keçirildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycan mediası yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə media sahəsində sistemli islahatlar həyata keçirildi, Medianın İnkişafı Agentliyi yaradıldı, “Media haqqında” Qanun qəbul olundu və jurnalistika rəqəmsal dövrün tələblərinə uyğunlaşdırıldı. Eyni zamanda, media subyektlərinə tətbiq olunan vergi güzəştləri, jurnalistlər üçün güzəştli ipoteka imkanları və peşəkar inkişaf proqramları dövlətin bu sahəyə göstərdiyi diqqətin bariz nümunəsidir.

Müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyi hər bir dövlət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Sosial media platformalarının sürətlə inkişaf etdiyi, süni intellekt texnologiyalarının informasiya istehsalına təsir göstərdiyi bir şəraitdə peşəkar jurnalistikanın məsuliyyəti daha da artır. Dezinformasiya, saxta xəbərlər və informasiya manipulyasiyaları ilə mübarizə bu gün medianın əsas vəzifələrindən biridir. Azərbaycan mediası milli maraqların qorunması, cəmiyyətin operativ və obyektiv məlumatlandırılması, informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində mühüm missiya yerinə yetirir.

Vətən müharibəsi Azərbaycan jurnalistikasının peşəkarlığını və vətənpərvərliyini bir daha nümayiş etdirdi. Cəbhə bölgəsində çalışan media nümayəndələri böyük risklərə baxmayaraq hadisələri operativ şəkildə işıqlandıraraq Azərbaycanın haqq səsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasına mühüm töhfə verdilər. Postmüharibə dövründə isə media Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən bərpa-quruculuq işlərini, Böyük Qayıdış Proqramını və bölgədə yaranan yeni reallıqları beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq istiqamətində uğurla fəaliyyət göstərir.

Azərbaycan mediasının beynəlxalq əməkdaşlığı da ildən-ilə genişlənir. Şuşada keçirilən Qlobal Media forumları artıq nüfuzlu beynəlxalq platformaya çevrilərək müxtəlif ölkələrdən media rəhbərlərini, jurnalistləri və ekspertləri bir araya gətirir. IV Şuşa Qlobal Media Forumunda sülhün təşviqində medianın rolu, dezinformasiyaya qarşı mübarizə, süni intellekt dövründə jurnalistika və media etikası kimi aktual mövzuların müzakirəsi Azərbaycanın qlobal media dialoquna verdiyi töhfənin növbəti nümunəsi olub.

Bu gün Azərbaycan milli mətbuatı zəngin tarixi ənənələri müasir texnologiyalarla uğurla birləşdirir. İnternet media, rəqəmsal platformalar, multimedia jurnalistikası və süni intellekt əsaslı informasiya texnologiyaları milli medianın inkişafında yeni imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, milli maraqların qorunması, obyektivliyin təmin olunması, peşə etikası və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət prinsipləri Azərbaycan jurnalistikasının əsas dəyərləri olaraq qalır.

“Əkinçi” ilə başlanan şərəfli yol bu gün də uğurla davam edir. Azərbaycan mediası özünün zəngin irsinə söykənərək müasir dünyanın çağırışlarına uyğun inkişaf edir, dövlətimizin milli maraqlarının müdafiəsinə, cəmiyyətin düzgün məlumatlandırılmasına və ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun daha da yüksəlməsinə bundan sonra da mühüm töhfələr verəcəkdir.

Paylaş:

Baxılıb: 199 dəfə