Cəmi 39 il yaşamışdı...

Bakı:

25 °C

58 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Mədəniyyət / Cəmi 39 il yaşamışdı...

Cəmi 39 il yaşamışdı...

16.03.2024 [11:40]

Azərbaycan cazının memarı...

Vaqif Mustafazadənin doğum günüdür

Yeganə BAYRAMOVA

O, muğamın klassik Amerikan caz musiqisi ilə sintezini yaradaraq yeni caz fikrinin təsisçisi sayılır. Təsadüfi deyil ki, onu Azərbaycan Muğam Caz Hərəkatının memarı da adlandırırlar. Azərbaycanın caz sənətindən söz düşəndə ilk növbədə Vaqif Mustafazadə yada düşür. Musiqiyə hamı kimi yox, özü kimi, fərqli, qeyri-adi və tam yeni nəzərlə baxırdı.

Bu gün Əməkdar incəsənət xadiminin anadan olmasından 84 il ötür. Vaqif Mustafazadə 1940-cı il martın 16-da Bakıda, İçərişəhərdə dünyaya göz açıb. O, lap erkən yaşlarından musiqiyə bağlanmışdı. Bunun səbəbini özü belə etiraf edirdi: “Anam, dəniz və İçərişəhər...”.

Atası Əziz hərbçi olsa da, musiqiyə son dərəcə bağlı bir insan idi, gözəl tar çalırdı. Dahi Üzeyir Hacıbəyli məktəbinin yetirməsi olan anası Zivər xanım isə gözəl pianoçu olmaqla yanaşı, muğamı bütün incəliyi ilə bilirdi. Kiçik Vaqifin musiqiyə sonsuz həvəsini hər kəsdən öncə ilk Zivər xanım duymuşdu.

Bu haqda Zivər xanım xatirələrində yazırdı: “Hələ Vaqifin beş yaşı olanda bir dəfə ona Səməd Vurğunun “Vaqif” poemasından bir parça oxudum. Üstündən bir qədər keçməmiş balaca Vaqif həmin parçanı olduğu kimi əzbərdən dedi. O zaman hiss etdim ki, Vaqif böyüyəndə qeyri-adi bir insan olacaq. Sonralar onun piano arxasında saatlarla çalışması mənim ümidlərimi doğrultdu”.

Vaqif Mustafazadə ilk musiqi təhsilini anası Zivər xanımdan aldıqdan sonra 1957-ci ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Kollecini bitirib. Daha sonra Bakı Musiqi Akademiyasına daxil olub. İlk məşhurluq da elə bu zaman gəlir. Vaqif burada kiçik konsertlər verir, klublarda çıxış edirdi. O, əsasən klassik caz, bluz və oynaq mahnılar ifa edirdi. 1964-cü ildən “Orero” ansamblına, “Qafqaz” caz üçlüyünə, “Leyli” və “Sevil” qadın vokal instrumental və “Muğam” instrumental ansambllarına rəhbərlik edib. Beynəlxalq caz müsabiqələri və festivallarının (“Tallin-66”, “Tbilisi-78”, Monte-Karlo) laureatı olub.

Vaqif Mustafazadə yaradıcılıq yolunu ilk dəfə Tiflisdən salır və 1965-ci ildə Gürcüstan Dövlət Filarmoniyasında “Qafqaz” triosunu yaradır. Son dərəcə çətin, məsuliyyətli bir dövrdə fəaliyət göstərən bu qrupdan ayrıldıqdan sonra Vaqif Mustafazadə “Opera” ansamblına dəvət alır. Məhz bu ansablda gələcək həyat yoldaşı Elza Banzeladze ilə tanış olur.

1979-cu ildə Monakoda qeyri-adi şərtlərlə yeni festival keçirilir. Bu festivalın şərtlərinə görə əsərin müəllifi, ifaçısı və ölkəsi gizli saxlanılmalıdır. Festival başa çatdıqdan sonra 100-lərlə naməlum ad içərisindən bizə doğma ad çəkilir. Azərbaycan, Vaqif Mustafazadə. Monako caz festivalından vətənə “Ağ royal” mükafatı ilə qayıdır və növbəti konsertlərindən birinə hazırlaşır. Ancaq bədxahlar onun bu istəyini gerçəkləşməyə qoymur. Nəticədə V.Mustafazadə bu konserti reallaşdırmaq üçün Daşkəndə yola düşür. Lakin burada da uğursuzluqla üzləşir. Vaqif Mustafazadə Daşkənd konsertində səhnəyə son dərəcə əsəbi, incimiş, haqsızlıqlardan boğaza yığılmış vəziyyətdə çıxır.

Piano arxasına keçir və ifa etməyə başlayır. Getdikcə şiddətlənən ağrılarına baxmayaraq... Ancaq Mustafazadəyə konsertin son akkordlarını vurmaq nəsib olmur. Dünyanın heyrətlə izlədiyi və bəstələrinə vurğunluqla qulaq asdığı Vaqif Mustafazadə heç kimin gözləmədiyi anda hamını tərk edir. Daşkənd qastrolu onun üçün sonuncu oldu. 1979-cu il dekabrın 16-da çıxışı zamanı royal arxasında infarkt keçirdi. Onu xəstəxanaya çatdırsalar da, xilas etmək mümkün olmadı.

Vaqif Mustafazadə əsl sənətkar ömrü yaşamışdı, çətin və maneələrlə dolu. O, həqiqətən də caz dünyasının ən sadiq və bənzərsiz simalarından idi. Sənətkar 1979-cu il, dekabrın 16-da Daşkənddə qastrol zamanı ürək tutmasından vəfat edib, Bakıda dəfn olunub. Vaqif Mustafazadəyə 1979-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adı verilir. 1982-ci ildə isə ölümündən sonra Azərbaycan Dövlət Mükafatına layiq görülüb.

Paylaş:

Baxılıb: 867 dəfə