15 İyun: Milli Dövlətçiliyin İmtahanından Zəfərə Ucalan Müstəqillik Fəlsəfəsi

Bakı:

24 °C

58 %

0 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / 15 İyun: Milli Dövlətçiliyin İmtahanından Zəfərə Ucalan Müstəqillik Fəlsəfəsi

15 İyun: Milli Dövlətçiliyin İmtahanından Zəfərə Ucalan Müstəqillik Fəlsəfəsi

11.06.2026 [11:49]

Tarixin elə həlledici dönəmləri olur ki, orada bütöv bir xalqın taleyi, əsrlər boyu formalaşan dövlətçilik ənənəsi və coğrafi varlığı cəmi bir neçə günün, bəzən isə tək bir tarixi qərarın çəkisindən asılı vəziyyətə düşür. Azərbaycan xalqı üçün həmin taleyüklü dönüş nöqtəsi, şübhəsiz ki, 1993-cü ilin 15 iyunudur. Bu gün təqvimlərimizdə sadəcə rəsmi qeyd olunan bir bayram günü deyil; bu, parçalanmağın, daxili xaosun və siyasi xəritədən silinmək təhlükəsinin astanasından dönən bir respublikanın yenidən doğulduğu, özünə qayıtdığı müqəddəs tarixdir.

1993-cü ilin iyun ayı ərəfəsində Azərbaycanın geosiyasi və daxili mənzərəsi fəlakətli həddə çatmışdı. Xarici təcavüz – Ermənistanın torpaqlarımızı ard-arda işğal etməsi ilə bərabər, daxildə baş qaldıran hakimiyyət böhranı və idarəolunmaz siyasi ambisiyalar müstəqilliyini yenicə qazanmış gənc dövləti uçuruma sürükləyirdi. Gəncədə baş verən məlum iyun hadisələri faktiki olaraq qardaş qırğınının – vətəndaş müharibəsinin anonsu idi.

Mərkəzi hakimiyyətin zəifliyi, ordunun ayrı-ayrı siyasi qruplaşmaların nəzarəti altına keçməsi və vahid komandanlığın olmaması dövlət mexanizmini tamamilə iflic etmişdi. Azərbaycan ətrafındakı bəzi qüvvələr isə artıq ölkənin bir neçə hissəyə parçalanacağı və müstəqillik tariximizin növbəti dəfə yarımçıq qalacağı ssenarilərini cızırdılar.

Məhz belə bir zamanda xalqın səsini, onun tarixi çağırışını eşidən Ulu Öndər Heydər Əliyev Bakıya qayıtdı və 15 iyunda Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçildi. Bu qayıdış sadəcə bir siyasi liderin rəhbərliyə gəlməsi deyil, milli intibahın, xalqın özünəinam hissinin və

Heydər Əliyevin rəhbərliyi qəbul etdikdən sonra atdığı ilk və ən mühüm addım ölkədə qanunun aliliyini və daxili sabitliyi bərpa etmək oldu. Şəxsi və qrup maraqlarını dövlət maraqlarından üstün tutan qanunsuz silahlı birləşmələr qətiyyətlə zərərsizləşdirildi. Müharibə şəraitində olan ölkədə atəşkəsə nail olundu ki, bu da dövlətin daxili strukturunu qurmaq üçün lazım olan ən qiymətli resursu – zamanı qazandırdı.

Daxili sabitlik təmin olunduqdan sonra Azərbaycan dünya birliyinə etibarlı tərəfdaş kimi təqdim olundu. Bunun ən parlaq sübutu 1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan və tarixə "Əsrin Müqaviləsi" kimi düşən nəhəng neft sazişi oldu. Bu müqavilə sadəcə iqtisadi layihə deyil, Azərbaycanın müstəqilliyinin geosiyasi təminatçısı idi. Ölkəyə axan xarici investisiyalar, qurulan beynəlxalq boru kəmərləri müasir, güclü və müstəqil Azərbaycan dövlətinin və onun rəşadətli ordusunun maliyyə əsasını qoydu.Qurtuluş fəlsəfəsinin ən mühüm sütunlarından biri xalqın daxili birliyinə söykənən güclü ordu quruculuğu idi. Ulu Öndərin əsasını qoyduğu bu fundamental dövlətçilik xətti son 20 ildən artıq dövrdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən yeni əsrin, yeni nəslin tələblərinə uyğun olaraq böyük uzaqgörənliklə inkişaf etdirildi.

Milli Qurtuluş Gününü bu gün fərqli, daha qürurlu və başıuca qeyd etməyimizin əsas səbəbi onun məntiqi, tarixi yekunudur. 1993-cü ildə qorunub saxlanılan o müstəqillik toxumu, 2020-ci ilin payızında 44 günlük Vətən Müharibəsində və ondan sonrakı antiterror tədbirlərində öz möhtəşəm bəhrəsini verdi. Azərbaycan Ordusu 30 illik işğala son qoyaraq ölkənin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdi.

1993-cü ilin 15 iyununda dövlətini itirmək, parçalanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalan Azərbaycan, bu gün Şuşada, Xankəndidə, Ağdamda öz üçrəngli bayrağını dalğalandıran, regionun geosiyasi gündəmini təkbaşına müəyyən edən qalib və qüdrətli bir dövlətdir. İndi 15 İyun sadəcə keçmiş fəlakətlərdən qurtulmağın deyil, həm də Şuşada taclanan Böyük Zəfərin təməl daşıdır.

Bu gün Azərbaycan təkcə regionda deyil, qlobal miqyasda mühüm layihələrin mərkəzində dayanan etibarlı enerji təchizatçısı, Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən nəqliyyat qovşağı və beynəlxalq diplomatik platformadır. İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bu gün həyata keçirilən nəhəng quruculuq işləri, tikilən beynəlxalq hava limanları, salınan "Ağıllı kənd və şəhərlər", yaşıl enerji zonaları məhz 15 iyundan başlayan o böyük inkişaf strategiyasının sübutudur.

15 İyun Milli Qurtuluş Günü bizim üçün sadəcə keçmişi xatırlayıb qürurlanmaq günü deyil, həm də gələcəyə, növbəti yüzilliklərə baxış günüdür. Bu tarix hər bir azərbaycanlıya daxili birliyin, həmrəyliyin nə qədər müqəddəs olduğunu, müstəqilliyin isə sadəcə bir dəfə qazanılmaqla bitmədiyini, onu qorumağın və ucaltmağın daimi fədakarlıq tələb etdiyini xatırladan canlı bir rəmzdir.

Vüqar Həsənli

YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi

Paylaş:

Baxılıb: 190 dəfə